Back to Front Page

ናይ መን ወገን ውድብ ምዃንካ ክነግረካ፣ ዘቕረብካዮም ተመረፅቲ ንገረኒ

 

ምስላ ወለዲ

ናይ መን ወገን ውድብ ምዃንካ ክነግረካ፣ ዘቕረብካዮም ተመረፅቲ ንገረኒ

 

ህዳሰ ኢትዮጵያ

ነሓሰ 22፣ 2012 ዓ.ም.

 

ኩሎም ተነሓናሕቲ ውድባት ውግንናና ንህዝቢ ትግራይ እዩ፣ ንህዝቢ ትግራይ ካባና ንላዕሊ ዝሓስበሉ ዝሰርሐሉ የለን እንትብሉ ንዕዘብ ኣለና፡፡ ወለድና ዘፅንሑና ሓደ ምስላ

መን ምዃንካ ክነግረካ ምስ መን ከምትኸድ ንገረኒ ዝብል ኣሎ፡፡ እሞ ምስ መረፃ ትግራይ 2012 ብምትሕሓዝ

ናይ መን ወገን ውድብ ምዃንካ ክነግረካ፣ ዘቕረብካዮም ተመረፅቲ ንገረኒ ብዝብል ርእሲ ቁሩብ እስኪ ንዘራረበሉ ብዝብል ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ፡፡

ሓደ ውድብ ናይ ህዝቢ ውግንና ዘለዎ እዩ፤ ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ዘረጋግፅ ውድብ እዩ ክንብል እንተኾይንና ናይዚ መረጋገፂ ሓደ መረፃ ኮይኑ እቲ ውድብ ዘቕርቦም ተመረፅቲ ሪኢኻ እዚ ናይዚ ውግንና ዘለዎ እዩ፤ እዚ ከዓ ናይቲ ውግንና ዘለዎ እዩ ክትብል ትኽእል ኢኻ፡፡ እቲ ብመረፃ ዝቆውም ቤት ምኽሪ እታ ሃገር/ክልል እትምረሐሉ ኣንፈታት፣ ፖሊሲታት፣ ስትራቴጂታት፣ ሕጊታትን መምርሒታትን ምውፃእ እምበር ብቀጥታት ኣብ መንግስታዊ ቤት ዕዮታት ኣትዩ ቀጥታዊ ኣመራርሓ ዝወሃበሉ ኣይኮነን፡፡

Videos From Around The World

ኣብ ሓደ ብዴሞክራሲያዊ መረፃ ስልጣን ዝተሓዘሉ ሃገር፤ ብህዝቢ ዝምረፁ ተመረፅቲ ኣብ ኩሎም ናይ መንግስቲ መሓውራት ብምእታው ብቐጥታ ነቲ መንግስቲ ዝመርሑዎ ዝመስሎም ቡዙሓት እዮም፡፡ ገሊኦም ውድባት ዕማምን ኣድላይነትን ቤት ምኽሪታት ብትኽክል ተረዲኦም፣ ንቲ ቤት ምኽሪ ዝምጥን ሕፁያት ተወዳደርቲ እንተቕርቡ፣ ገሊኦም ድማ ብጣዕሚ ፀቢብ ወይድማ ንሓደ ብጣዕሚ ውሱን ክፋል ሕብረተሰብ ዝውክሉ ጥራሕ መልሚሎም የቕርቡ፡፡

እቲ ዝገርም ነገር ኣብ ትግራይና ናይ ዝወዳደሩ ዘለዉ ተነሓናሕቲ ፓርቲታት እቶም ዘቕረብዎም ሕፁያት ተወዳደርቲ ኩሎም መዐቀኒ ብትምህርቲ ጥራሕ ግዲ ወሲዶምዎ ኮይኖም፤ ናይዞም ተነሓናሕቲ ፓርቲታት ኣባላትን ኣመራርሓን ብማሕበራዊ ሚድያ ዝብልዎ እንትንዕዘብ፣ ህወሓት ዘቕረበቶም ተመረፅቲ ደረጃ ትምህርቶም፣ ዕድመኦም፣ ሃይማኖቶም፣ ፆታኦም እናረኣዩ ህወሓት ኣይተቐየረትን ብዘይተምሃሩ 4ይ ክፍሊ፣ ብዓበይቲ ደቂ ኣንስትዮ፣ ብሓረስቶት፣ ወዘተ ዓዲ ክትምራሕ ተምርፅ ኣላ፣ ንሕና ግን ዘቕረብናዮም ኩሎም ሙሁራትን መናእሰይን ጥራሕ እዮም እንትብሉ ንሰምዕ ነንብብ ኣለና፡፡ ናይ ተወከልቲ ቤት ምኽሪ ዕማም እንታይ ድዩ? ቢሮ ወይ ኣብ መንግስታዊ ዕዮ ኣቲኻ ምምራሕ ድዩ?

ሓደ ፓርቲ ንመረፃ ዘቕረቦም ሑፅያት ተወዳደርቲ ብናይ ህዝቢ ኣብዛሓ ድምፂ ተመሪፁ ማለት ኩሉ ንመንግስታዊ / ሓላፊ ኮይኑ ይመርሕ ማለት አይኮነን። ዋላኳ ርእሰ ምምሕዳርን ዝተወሰኑ ቁልፊ ቦታታት ካብ ተመረፅቲ ህዝቢ ሓሪኻ ትምድበሉ ቦታ እንተሃለወ፤ እቲ ኣብዝሓ ናብ ቤት ምኽሪ ዝኣቱ ተመራፂ ናይ ሕብረተሰብ ውክልና ሒዙ ረብሓታት ናይቲ ዝወከሎ ማሕበራዊ መሰረት ከረጋግፅ እምበር ናይ መንግስቲ ቤት ዕዮታት ክመርፅ ኣይኮነን፡፡ ረብሓታት ሓደ ማሕበራዊ መሰረት ዝረጋገፅ ድማ ብሙሁራት ጥራሕ ዘይኮነስ ካብቲ ክፋል ሕብረተሰብ ተመሪፆም ብዝወፁ ንዑኡ ዝመስሉ ተወከልቲ እዩ፡፡ ቤት ምኽሪታትና ናይ ሕብረተሰብ ተሳትፎ ዝረጋገፀሉ መድረኽ እዩ እንድሕር ኢልና፣ ከመይ ዝበለ ዜጋ እዩ ደኣ ናብ ቤት ምኽሪ ክኣቱ ዘለዎ? ዝብል ምርኣይ የድሊ፡፡ እዚ ንምምላስ ሓደ ኣብነት ንርአ፡፡

ሓደ ናይ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪ (Researcher) ብዛዕባ ናይ ሓንቲ 20 ሽሕ ነባሪ ዘለዋ ጣብያ ኩነታት ከፅንዕ እንተደሊዩ መጠይቓት/ሕቶታት ኣዳልዩ ናብቲ ማሕበረሰብ ንምእታው ክልተ መማረፂታት ኣለዎ፡፡ እሳተን እውን እታ ሓንቲ ኣማራፂት ንሕድሕድ ገዛ ምብፃሕን ንኹሉ 20 ሽሕ ነባሪ ምርካብን እንትኸውን፤ እቲ ካልኣይ መማረፂ ድማ ምስ ዘለዎ ጊዜ፣ ገንዘብ፣ ቴክኖሎጂን ካልኦት ሃፍቲታትን (Scarce Resource) ኣብ ግምት ብምእታው መርኣያ (Sample) ብምውሳን ይኸውን፡፡ እዚ ካልኣይ መማረፂ እንትውስን በዝሒ ይንፅር ዝተነፀረ በዝሒ ድማ ብፆታ፣ ብዕድመ፣ ብደረጃ ትምህርቲ፣ ብደረጃ መነባብሮ፣ ወዘተ ሮቕሓታት ነፂሩ ይኣቱ፡፡ እዚ መርኣያ እንትንፅር እቲ ሮቕሓ ነቲ ማሕበረሰብ ክውክለሉ ዝኽእል ይውስን፡፡ ብኻሊእ ኣበሃህላ እንድሕር ዓቕሚ ናይቲ መፅናዕቲ ዘካይድ ተመራማሪ ውስን ኮይኑ ንበል 10% ናይቲ ማሕበረሰብ ወይ ከዓ 2000 ኢሉ እንተወሲኑ፣ ኣብ ኣመራርፃ መርኣያ ዋላ ኳ ብዙሓት ኣማራፂታት እንተሃለዉ፣ ፅቡቕ መርኣያ ንቲ ፖፑሌሽን ይውክል እዩ ዝበሃል፣ ኣብቲ ማሕበረሰብ ዘለዉ ክፋላት ሕድ ሕዶም 10% ክካተቱ ይግባእ ማለት እዩ፡፡ ንኣብነት ኣብቲ ማሕበረሰብ ካብዘለዋ ጠቕላላ ደቂ ኣንስትዮ 10%፣ ካብዘለዉ ጠቕላላ ደቂ ተባዕትዮ 10%፤ ካብዘለዉ ናይ ዕድመ ክፋላት 10%፣ ብሃፍቲ መዳይ ካብ ዘለዉ ደረጃታት ሕድሕዱ 10% ወዘተ ብዝብል ክመርፅ ይግባእ፡፡ እዚ ዝግበረሉ ምኽንያት እቲ ንእሽተይ መርኣያ ንቲ ዓብዪ ማሕበረሰብ ንክውክል እዩ፡፡ እዚ ናይ ውክልና ሳይንስ እዩ፡፡ እሞ እዙኹሉ ዘርዚርካ ምስ መረፃ እንታይ ዘተኣሳስር ኣለዎ ክበሃል ይከኣል እዩ፡፡

 

ምስ መረፃ ዘተኣሳስሮ ዘለኹ ሓደ ውድብ ንመረፃ እንትዳሎ ነቲ ይውክሎ እየ ዝብሎ ማሕበራዊ መሰረት ሳይንሳዊ ብዝኾነ መልክዑ ውክልናኡ ከረጋግፀሉ ስለዝግባእ እዩ፡፡ እሞ ኣብ ናይ ትግራይና መረፃ 2012፤ እተን ንትግራይና ክውክላ ይኽእላ ተባሂለን ዝተወሰና መርኣያ (Sample) 152 ወናብር እንድሕር ኮይነን ሓደ ውድብ ንቲ ማሕበራዊ መሰረቱ ዝውክል ኣባላት ብሕፀ መልክዕ ከቕርብ ይግባእ፡፡ ንኣብነት ኣብ ማዕርነት ደቂ ኣንስትዮ ንፁር መርገፂ ዘለዎ ውድብ ኣብ ትግራይ 50% ደቂ ኣንስትዮ እየን እንድሕር ኢልና እቲ ንመረፃ ዘቕርብ ውድብ እውን 50% ወይከዓ 76 ደቂ ኣንስትዮ ክኾና ይግባእ፣ ኣብ ትግራይ 60% መንእሰይን ደቂ ኣንስትዮን እዮም እንድሕር ኢልና ፍትሓዊ ውክልና ቤት ምኽርናውን 60% መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ክኾኑ ይግባእ፡፡ ስለዚ ቤት ምኽሪ ናይ ሓደ ህዝቢ ፖለቲካዊ ውክልናን ተሳትፎን ዝረጋገፀሉ እዩ እንድሕር ኢልና ሳይንሳዊ ብዝኾነ መንገዲ እቲ ህዝቢ ዝሳተፈሉ ኩነታት ክግበር ኣለዎ፡፡ እሞ እቲ ናይ ውክልናን ተሳትፎን ሳይንስ እዚ ዝብል እንተኾይኑ ኣብ መረፃ ትግራይ 2012 መን ውድብ እዩ ንህዝቢ ትግራይ ዝመስል ወይ ከዓ ብኹለመዳዩ ንትግራዋይ ዝውክል ተመረፅቲ ዘቕረበ፡፡ ናይ ህዝቢ ትግራይ ፕሮፋይል እንትንርኢ ብሓፈሻ ዝተምሃረን ዘይተምሃረን ኣለዎ፣ ፍርቂ ደቂ ተባዕትዮ ፍርቂ ደቂ ኣንስትዮ ኣለዋ፣ ሃፍታም፣ ማእኸላይ፣ ድኻ ኣለዋ፤ ወይከዓ ኣብ ትሕቲ ፀፍሒ ድኽነት ዝነብር ኣለዋ ልዕሊ ፀፍሒ ድኽነት ዝነብር ኣለዋ፣ ስለዚ መን ውድብ ንመን ይውክል ወይ እንታይ ማሕበራዊ መሰረት ኣለዎ ዝብል ንምርኣይ ናይቲ ውድብ ተመረፅቲ ምርኣይ እኹል እዩ፡፡

ህወሓት ማሕበራዊ መሰረቱ ኣብ ገጠር ሓረስታይ፣ ኣብ ከተማ ደኣንት፣ ስቪል ሰርቫንትን ልምዓታዊ በዓል ሃፍትን እዮም። ስለዝኾኑውን ንመረፃ እንተቅርብውን ነዚ ሰፊሕ መሰረት ዝውክል ክኸውን ይግባእ ነዚ እዩ ህወሓት ካብ ላዕለዎት ሙሁራን ጀሚሩ ክሳብ 4 ክፍሊ፣ ካብ ደኣንት ክሳብ ልምዓታዊ በዓል ሃፍቲ፤ ኣስላማይ ክስታናይ፤ ተባዕታይ ኣንስታይ፣ ከተማታይ ወዲ ገጠር ብሓፈሻ ካብ ኩሉ ማሕበራዊ መሰረቱ መልሚሉ ኣቅሪቡ ዘሎ።

ሓደ ውድብ ዝሓዞ ዕላማ ንመን ዝወገነ እዩ ዝብል ንምርኣይ ዘቅረቦም ተመረፅቲ ምርኣይ ቀሊል መንገዲ እዩ። ስለዚ ህወሓት ናይ መን ውድብ እያ ዝብል ንምርኣይ፣ ህወሓት ዘቕረበቶም ተመረፅቲ ኣባላት ቤት ምኽራ ምርኣይ እኹል እዩ። ንኣብነት ኣብተን ዝተወሰና ዝወፃ ፖስተራት እንትንርኢ ኣብ ኩለን 50% ደቂ ኣንስትዮ፣ ትምህርቲ ደረጃ ካብ 3ይ ወይ 4ይ ክፍሊ ክሳብ ፒኤችዲ ዝሓዘ፣ ናይ ከተማ ነባራይን ናይ ገጠር ነባራይን ዝሓዘ፤ መንእሰይን ዓብይን፤ በዓል ሃፍቲ ደኣንትን ዝሓቖፈ፣ ብብሄራት እውን ትግራዋይ፣ ኢሮብን ኩናማን ዘጠቓለለ፣ ብሃይማኖት ክስታናይ ኣስላማይ ዝሓዘ ኮይኑ ኣሎ፡፡ ስለዚ ህወሓት ብትኽክል ነቲ ማሕበራዊ መሰረተይ እዩ ትብሎ ክፋል ሕብረተሰብ ንኹሎም ይዕበ ይንኣስ ዘካተተ ሕፁያት ኣቕሪባ ኣላ፡፡ ስለዚ ህወሓት ብሓቂ ብትናገሮ ትግራወይቲ ውድብ ትመስል ጥራሕ ዘይኮነስ ብተግባር እውን ከምኡ ኮይና ኣላ እንተተብሃለ ምግናን ኣይኸውንን፡፡ ብሕገመንግስቲ መዳይ እውን ህወሓት ብመሰረቱ እቲ ሕገመንግስቲ ዘመናዊ፣ ህዝባዊ፣ ዴሞክራሲያዊ እዩ ዝብል እምነት እንተሃለወ፤ ምስቲ ሐዚ ገጢሙና ዘሎ ፀገም ኣብ ግምት ብምእታው ካብ መሰረታዊ ዓንድታት ሕገመንግስትና ምላሽ ኣብ ዘለዉ ገለ ውስናት ነገራት ብስርዓቱ እንተተመሓየሸ ፀገም የልን ዝብል መርገፂ ሒዛ ኣላ፡፡

ካልኦት እኒ ባይቶታ፣ ሳወት፣ ውናትን ዓሲምባን ካብቲ ዝዛረቡዎ ዘረባ ንላዕሊ ዘቅረቡዎም ተመረፅቲ ብምርኣይ እውን ንመን ይውግኑ ዝብል ምፍላጥ ይከኣል፡፡ ንኣብነት ዓሲምባ ዝብል ውድብ እንተሪኢና ካብ ስሙ ጀሚርካ ክሳብ ምልክቱን ዘቕረቦም ኣባላትን እንትንዕዘብ ንትግራይ ዝመስሉ ዘይኮነስ ንውሱን ከባቢ ጥራሕ ዝመስሉ ኮይኖም ትረኽቦም፡፡ ንመላእ ህዝቢ ትግራይ ዘይውክል ምዃኑ ትዕዘብ።

ገሊኦም ከም እኒ ባይቶና፣ ሳልሳይ ወያነን ውናትን ውድባት ድማ ገሊኦም ወርዒ ምላሽ ኢሎም ኣባላቶም ድማ ከምኡ እንትሓፅርዎ፤ ገሊኦም ድማ ብሽም ሙሁር ኢሎም ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ወይድማ እቶም ኣባላት ዝተራኸቡሉ ከባቢ፣ ዘፈር ወይ ትካል ወይ ድማ ዓይነት ሞያ፣ (Classmate or Batch) ጥራሕ እንትሕፀሩ ትርኢ። ብዕድመ ድማ ኣብ ሓደ ክልል ዕድመ ዝተሓፀሩ፣ ብፆታ ናብ ሓደ ፆታ /ተባዕታይ/ አዐሪዩ ዘዘምበለ ኮይኑ ትረኽቦ፡፡ እንትርፊ ትግርኛ ቋንቋ ምዝራቦም ንትግራይ ክውክሉ ይኽእሉ እዮም ዝበሃሉ ኣይኮኑን፡፡ እዞም ፖለቲካዊ ውድባት ንመረፃ ብዘቕረብዎም ኣባላት ክትርኢ ከለኻ፣ እቲ ማሕበራዊ መሰረቶም ወይከዓ ንሶም ዝቖሙሉ ክፋል ሕብረተሰብ ኣብ ትግራይ 1% እውን ኣይመልእን እንተበልካ ምግናን ኣይኾንን፡፡ ስለዚ እዞም ውድባት ዋላኳ ሓደሽቲን ከና ናይ ኣዋርሕ ዕድመ ዘለዎም ኣብ ተግባር ምንም ተሞክሮ ዘይብሎም እንተኾኑ፤ ካብዛ ኣብ መረፃ ዝተዓዘብናዮም ግን ብኣፎም ን100% ትግራዋይ ዝወገና ዘይንፈላሊ እንተበሉውን ኣብ ዘቕረብዎም ተሳተፍቲ ሕፁያት ተመረፅቲ ግን ን1% ትግራዋይ እውን ዝውክሉ ኣይኮኑን፤ ስለዚ

ብኣፍ ጨለ ብተግባር ዘየለ እንተበልናዮም ሓቂ እዩ፡፡

ብመዳይ ሕገመንግስትና መንፅር ክንርኢ ከለና ብጣዕሚ መሕፈርቲ ኮይኖም እዮም ተረኺቦም፡፡ ህዝቢ ትግራይ ቀያሕትን ፀለምትን ከፊሉ ዘፅደቖ ሕገመንግስቲ ክንቅይሮ ኢና ንትግራዋይ ዘይጠቅም እዩ ይብለና ኣለው። ህዝቢ ትግራይ ውዑይን ንጡፍን ተሳትፎ ዝገበረሉን ባዕሉ ብዝመረፆም ተወከልቱ ዝፀደቐን ሕገመንግስቲስ ኣብ ሽዋ ዝተዳለወ ሕገመንግስቲ ስለዝኾነ ክቕየር ኣለዎ ይብሉና ኣለዉ፤ ብሓቂ መሕፈሪ እዩ፡፡ እዚ ካብ ትግራዋይ ዘይትፅበዮ ነገር እዩ፡፡ ናይ እኒ ፕሮፌሰር መስፍን (ሕገ ኣራዊት) ዝበልዎ ከይኣኽለናስ ኣብዚ ኣብ መረባና ኮይኖም፣ ብከቢድ መስዋእቲ ደቂ ህዝቢ ዝተረጋገፀ ሕገመንግስትና ቀዳዲዶም ክድርብዩ፣ ንትግራይ ዝኸውን ያኢ ካሊእ ሕገመንግስቲ ክነዳልወልኩም ምረፁና ይብሉና ኣለዉ፡፡ እሞ እቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮም ማሕበራዊ መሰረቶም ን1% ትግራይዋይ ዘይውክል ውድብ ሒዞም ከመይ ገይሮም ካብቲ ሐዚ ዘሎ ሕገመንግስቲ ዝበለፀ ሕገመንግስቲ ከዳልውልና ንፅበ? ምስቶም ትምክሕቲ፣ ነፍጠኛታትን ዓሌታውያንን ፅግዕተኛታትን ደኣ ብምንታይ ይፍለዩ? ካብዚ ንላዕሊ ረገፅቲ ሕድሪ ሰማእታት ንምዃኖም እንታይ መረዳእታ የድሊ? ህዝቢ ትግራይ ከቢድ መስዋእቲ ከፊሉ ዘረጋገፆ ሕገመንግስቲስ ብደቁ ክቕደድ? ነውሪ ክበሃሉ ይግባእ፡፡

ህዝቢ ትግራይ ብዘረባ ዝዕሾ ኣይኮነን፣ ህዝቢ ትግራይ ዝጠቕሞ ውድብ ገና እንትጣየሽ ጀሚሩ ይፈልጦ እዩ፤ ንከምዚኦም ዝበሉ ድማ ሓደሽቲ ሸቃጦ እዩ ዝብሎም። እሞ ናይ ሎሚ መረፃ ከምተን ዝሓለፋ 5 መረፃታት ኣይኮነን፣ ናይ ሎሚ መረፃ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ታሪኩ ንመጀመሪያ ጊዜ ዴሞክራሲያዊ ብዝኾነ መንገዲ ናይ ሞትን ሕየትን ጉዳይ ዝመርፀሉ መረፃ እዩ፡፡ ናይ ሎሚ መረፃ ወይ ክብ ክትብል ወይ ከዓ ግብ ክትብል ትመርፀሉ እዋን እዩ፡፡ ስለዚ ናይ ህዝቢ ትግራይ ምርጫ ድማ ኣብዚ ናይ ነጥቢ መቐይሮ ንቕድሚት ወይ ናብ ብራኸ ክብ ዘብል እምበር ንታሕቲ ግብ ዘብል ምርጫ ከምዘይመርፅ ምስ ሙሉእ ምትእምማን እዩ፡፡

ትማሊ፣ ሎሚ፣ ፅባሕ ሓቀኛ ህዝባዊ ውድብ ህወሓት ጥራሕ እዩ።

ህወሓት ብምምራፅ ህልውና ህዝብናን ህልውና ክልልናን ነውሕስ!!

ምርጫና እቲ ሃርኳት "ንህቢ" ይኹን!!!

 

 

 

 

Back to Front Page