Back to Front Page

ናብ ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ

ናብ ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ

መቐለ

 

ተከለሚካኤል ኪ/ማርያም 10-21-20

 

ዋኒኑ፡- ኣብ ኣጠቓቕማ ቋንቋ ትግርኛ ዝረአዩ ፀገማት ይምልከት

ህዝቢ ትግራይ ብቓልሱ ዘረጋገፆ መሰል ምጥቃም ቋንቋኡ ህገ መንግስታዊ ከለላ ረኺቡ ኣብ ተግባር ካብ ዝውዕል ዓመታት ዘቑፀረ እንትኾን ዝድለ ምዕባለ ኣብ ምርግጋፅ ግና ዝተርፉና ስራሕቲ ከምዘለዉ ናይ ኵሉ ግንዛበ እዩ ዝብል እምነት አለኒ፡፡ብኻልእ ወገን ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ዝተፈላለዩ ተቅዋማት ሓላፍነት ወሲዶም ከሰርሕሉ ውክልና ምሃቡ እዞም ዝረአዩ ዘለዉ ድኽመታት ተቅዋማዊ /ትካለዊ/ ብዝኾነ ኣግባብ ክስተኻኸሉ እዮም ዝብል ናይ ብዙሓት እምነት ነይሩ፡፡

ይኹን እምበር ኣብ ተግባር እንትርአ ብዙሓት ጎደሎታት ምዕዛብና ጥራሕ እንተይኮነ ህፃናትን መንእሰይ ወለዶን እቲ ዝተዛብዐ ኣጠቓቕማ ከም ትኽክል እናወሰድዎ ይርከቡ፡፡እቶም ፀገማት ብዋናነት ኣብ ኣብያተ ዕዮ ካብ ዝወፁ ሰነዳት ፣ ኣብ ሓበርቲ ፅሑፋትን ኣብያተ ትምህርትን ብሰፊሑ ዝረአዩ እንትኾኑ ጋዜጠኛታት መራኸብቲ ሓፋሽ ትግራይ ግምበር ቀደም ናይዚ ፀገም ተዋሳእቲ እዩም፡፡ኵሎም አቶም ፀገማት ኣብዛ ፅሕፍቲ ክዝርዘሩ ስለ ዘይኽእሉ ዝስዕቡ ክልተ ነጥብታት ከም ኣብነት ብምቅማጥ ሓሳበይ ክገልፅ፡፡

Videos From Around The World

1.   ግህሰት ፍልስፍና ኣክሱማውያን

ንሕና ሳላ ቀዳሞት ወለድና ናይ ባዕልና ፊደል ፣ ቁፅሪ ፣ ኣቆፃፅራ ዘመን ፣ ኣግባብ ሰዋስውን ካልኦትን ሰብ ዋና እናሃለና ስያመን ዋንነትን ብሓደ ዓይነት ቅጥዒ ሰዋስው ዝብል ላቲናዊ ዘይቤ እንተዘይ ተጠቐምካ እናተብሃለ ሕብረተሰብና ዝተጋገየ ኣዘራርባን ኣፀሓሕፋን ክኽተል ብቢሮ ባሀልን ቱሪዝምን ክልል ትግራይ ካብ ዝግደድ ሰለስተ ዓመት ኣቝፂሩ ኣሎ፡፡ብደረጃ ዓለም ይበል ዘበለ ፍልስፍና ኣክሱማውያን ቀዳሞት ወለድና መሬትና ፣ ቋንቋና ፣ ባህልናን እምነትናን ኣይነድፍርን ዝብል ዘመን ተሳጋሪ ዕለማ ተላቢሶም ናይ ህይወትን ኣካልን መስዋእትናት ብምኽፋል ካብ ባዕዳውያን ወረርቲ ዓቂቦም ዘፅንሑልና ፀጋታት ምዃኑ ካብ መዛግብቲ ታሪክን ካብ ሰብ ፀጋ ዕድመ ወለድን ዝረጋገፅ ሓቂ እዩ፡፡

እዚ ብናይ ዘመናት ምርምርን ተጋድሎን ቀዳሞት ሊቃውንቲ ወለድና ዝተረከብናዮ ፍልስፍና ኣክሱማውያን ተጋሩ ኣብ ተሽከርካሪ ወንበር ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ደቒቓ ናብ ዝደለይዎ ዘብፅሕሎም ጋዜጠኛታት ከም ተወንጨፍቲ ሮኬታት ብምጥቃም መንእሰይ ወለዶ ዘይኮነ ምስሊ ክሕዝ ተገይሩ እዩ፡፡

ግልፂ ንምግባር ሓደ ነገር ናይመን ምዃኑ ፣ እንታይ ከም ዝሰርሕ ንምግላፅ ፣ ኣበይ ከም ዝርከብ ፣ ናበይ ኣንፈት ከም ዘምርሕ ፣ ፍልፍል ንምግላፅ ወዘተ ዘመላኽት ቅጥዒ መግለፂ ዋንነት ይበሃል፡፡ነገር ግን እዙይ መን እዩ ወይ እንታይ ይበሃል ምስ ዝብል ቅጥዒ ስያመ ብሓደ ዓይነት ቅጥዒ ሰዋስው ክተኣናገድ ኣለዎ ዝብል ላቲናዊ ኣጠቓቕማ ብምትእትታው ንፍልስፍና ኣክሱማውያን ዘግለለ ኣጠቓቕማ ብስፍሓት ይስረሐሉ ኣሎ፡፡

ብኣብነት እንትድገፍ፡-

1.   ፖሊስ ትግራይ ኢሉ እቲ ተቅዋም ፖሊስ ናይመን ምዃኑ ዝገልፅ ቅጥዒ ዋንነት

2.    ጎለጎል ራያ ኢሉ እቲ ጎልጎል ኣበይ ከም ዝርከብ ዝገልፅ ቅጥዒ ዋንነት

3.   ፋብሪካ ስሚንቶ ኢሉ እንታይ ከም ዝሰርሕ ዝገልፅ ቅጥዒ ዋንነት

4.   ፀባ ላሕሚ ኢሉ ፍልፍል ዝገልፅ ቅጥዒ ዋንነት

5.   መንገዲ ዓድግራት ኢሉ ኣንፈት ዘመላኽት ቅጥዒ ዋንነት

እዞም እተዘርዘሩ ፖሊስ ፣ ጎልጎል ፣ ፋብሪካ ፣ ፀባ ፣ መንገዲ ዝበሃሉ ስም ሓባር እንትኾኑ ትግራይ ፣ ራያ ፣ ስሚንቶ ፣ ላሕሚ ፣ ዓድግራት ዝበሉ ፍሉያት ኣስማት መፀውዒ እዮም፡፡ብመሰረት ኣገላልፃ ሰዋስው ቅጥዒ ዋንነት ብስም ሓባር ጀሚሮም ብፍሉይ ስያመ ምውድኦም ትኽክለኛ ኣቀማመጣ እዩ፡፡

ንምንታይ ከም ዝተጣየሸ ወይ እንታይ ከም ዝሰርሕ ተወሳኺ ኣብነት ብምውሳድ ዝርዝር መረዳአታ ንርአ፡፡ፍሉይ ሕክምና ስኒ ዝብል ኣብነት ወሲድካ እንትትንተን፡-

ፍሉይ እንታይ? ፍሉይ ሕክምና

ሕክምና እንታይ? ሕክምና ስኒ

ኣብዙይ ፍሉይ ብዝብል ቅፅል ጀሚሩ ስኒ ብዝብል ስም ወዲኡ ኣሎ፡፡

ዝተፈላለየ ሕክምና ስኒ ስለ ዘሎ ግና እቲ ሓደ ካበቲ ካልእ ንምፍላይ ሕድሕዱ ናይ ባዕሉ ስያመ ወይ ስም ዝወሃቦ እንትኾን ኣብ መቐለ ካብ ዘለዉ ዝስዕቡ ኣብነታት ንርአ፡፡

ግእዝ ፍሉይ ሕክምና ስኒ ኢሉ ግእዝ ዝበሃል ሕክምና ስኒ

ዩኒየን ፍሉይ ሕክምና ስኒ ኢሉ ዩኒየን ዝበሃል ሕክምና ስኒ

ሓኽፈን ፍሉይ ሕክምና ስኒ ኢሉ ሓኽፈን ዝበሃል ሕክምና ስኒ ወዘተ እንተብሃለ ይግለፅ፡፡

ኣብዙይ ዘደናግር ዘሎ መምህራን ብቕፅል ጀሚሩ ብስም ይውድእ ዝብል እንተምህሩ ኣብ ዋንነት ድዩ ኣብ ስያመ ዝብል ግና ንመብዛሕይኡ ግልፂ ኣይኮነን፡፡ክርአ ዘለዎ ስም ሓባርን ስም ተፀውዖን (ፍሉይ ስም) ዝበሃሉ ኣለዉና፡፡ስኒ ዝብል ስም ሓባር እንትኾን ኣብ ትኽክለኛ ቦትኡ ተቐሚጡ ኣሎ፡፡ግእዝ ፣ ዩንየን ፣ ሓኽፈን ዝብሉ ግና ስም ተፀውዖ (ፍሉያት ኣስማት) እዮም፡፡

እዚኣቶም ብመወዳእታ ይቀመጡ እንተልና ፍሉይ ሕክምና ስኒ ግእዝ ይኸውንሞ ተንቲንካ እንትርአ ዝስዕብ ይመስል፡፡

ፍሉይ እንታይ? ፍሉይ ሕክምና

ሕክምና እንታይ? ሕክምና ስኒ

ስኒ እንታይ? ስኒ ግእዝ ይብል፡፡

ካብ ስም ሓባር ቀፂሉ ፍሉይ ስም እንተመፂኡ ብህግጋት ዘፈርን በዓል ቤትን ቅጥዒ ዋንነት ይሕዝ፡፡ብምዃኑ ፍሉይ ሕክምና ስኒ ግእዝ እንትብል እዛ ቦታ ግእዝ ዝበሃል ኣካል ስኑ ዝሕከመላ ምዃና ጥራሕ ተመላኽት እምበር ስያመ ኣየርእን፡፡በዓል ዋናውን ግእዝ ኢሉ ደኣ ሰየማ እምበር ግእዝ ዝበሃል ሰብ ዝሕከመላ ንምባል ኣይመረፆንሞ ብመሰረት ፍልስፍና ኣክሱማውያን "ግእዝ ፍሉይ ሕክምና ስኒ” ክበሃል ይግበኦ፡፡

ኣፈጣጥራ እዚ ፀገም ዝምልከት ዝተወሰኑ ነጥብታት ከም ዝስዕብ ከቕርብ፡፡

1.   ምሁራት ተጋሩ ስነ ልሳን እዙይ ምእራም ተስኢንዎም እዩ ዝብል እምነት የብለይን፡፡እንታይ ድኣ ብመሰረት ዝተምሃርዎ ስለ ዘምሃሩን ዝፀሓፉን እርማት ንምቕባል ስለ ዘይደለዩ ይመስለኒ፡፡ፍልጠት ግና ተዓፃፃፊ (Dynamic) ባህሪ ስለ ዘለዎ ዝፀሓፍዎ ብዳግም ሕትመት (edition) ከስተኻኽልዎ ምኸኣሉ፡፡

2.   እዚ ቅጥዒ ፍልስፍና ላቲን ብሓደ ወገን ጣልያን ናብ ኤርትራ ዘተኣታተዎ እንትኾን ብኻልእ ወገን ድማ ብመራኸበቲ ሓፋሽ ኤርትራ ዝመፅእ ትግርኛ ካብ ናይ ተጋሩ ዝሐሸ አዩ ዝብል ፅግዕተኛ ኣተሓሳስባ ዘለዎም መናአሳይ ተጋሩ ውሑዳት ስለ ዘይኮኑ ናይ ባዕልኻ ብሰዋስው ዝተቐመረ ኣጠቓቕማ እናደብረኻ ናብ ደንገርገር ምእታው ብሰፊሑ ስለ ዝርአ እዩ፡፡ነዙይ ኣብነት ክኾኑና ዝኽእሉ መናእሰይና ብፍላይ ጋዜጠኛታት፡-

ነበረ ወይ አንበረ ኢሉም ምንባር ፣ መንበሪ ፣ ኣንቢሮም ፣ ኣንቢረን ወዘተ ከይብሉ አሕፊርዎም ካብ ጋዜጠኛታት ኤርትራ ተቐቢሎም ምምባር ፣ መምበሪ ፣ ኣምቢሮም ፣ ኣምቢረን እናበሉ ብፍላጥ ድዩ ብዘይ ፍለጥ ሰዋስው ትግርኛ ይግህስዎ ኣለዉ፡፡

ኦም ኢሎም አእዋም ፣ ዱር ኢሎም ኣድዋር ከይብሉ አሕፊርዎም ገረብ ፣ ኣግራብ እናበሉ  ብስም ወሓዚ ሩባ ይፅውዕዎን ይፅሕፍዎን ኣለዉ፡፡

ሙስና ከይብሉ አፊርዎም ግዕእዝይና ፣ ትርኢት ከይብሉ ምርኢት ፣ ዘርኢ ኢሎም ኣዝርእቲ ፣ ዝሩእ ኢሎም ዝርኣት ከይብሉ አሕፊርዎም ዘርኢ ኢሎም ዘራአቲ ወይ ዝራአቲ ይብሉ ኣለዉ፡፡

ዓምዲ ፣ አዕምዲ ከይብሉ ኣፊርዎም ኣንዲ ፣ ኣንድታት ይብሉ ኣለዉ

ጉዳይ ከይብሉ አሕፊርዎም ዛዕባ ይብሉ ኣለዉ፡፡እዙይ እንትብል እንተለኹ ክእረም እንተኾይኑ ነኤርትራውያን አሕዋትናውን ዝምልከት ኮይኑ ካብ ጋዜጠኛታት ኤርትራ ክውሰዱ ዘለዎም ብዙሓት ቁም ነገራት ምህላዎም ረሲዐ ኣይኮነኵን፡፡

3.   ኣብ ትግርኛን ኣምሓርኛን ዘሎ ዝምድናን ምትእስሳርን ብግቡእ ካብ ዘይምግንዛብ ዝነቅል ፀገም ኣምሓርኛ ዝጥቀመሎም ስያመታት ትግርኛ ብምፍንፋን ናብ ዘይኮነ ሰያመ ደንገርገር ምባል፡፡

4.   ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ዝግበሩ ንጥፈታት ነቶም ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ዲግሪ ዝበፅሕ ስነ ለሳናት ክረጋገፅ ዝገበሩ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ሰብ ሞያ ሰዋስው ዘግለለ ብምዃኑ፡፡  

 

2.  ምትርጓም ስም

 

ሓደ ሰብ ወይ ድርጅት (ትካል) ኣብ ዝኾነ ከባቢ ይኹን ሃገር እንትስየም ወይ ስም እንትወሃቦ ኣብ ዝኸዶ በታ ስሙ ይፅዋዕ እምበር በብ ኸባቢኡ ብዝንገር ቋንቋ እናተተርጎመ ዝፅዋእ ሰብ ወይ ተቅዋም የለን፡፡ኣብ ትግራይ ግና "በላህናያ ክብላስ ፀሕሊ ይዓጥና” ዝዓይነቱ ኣስማት ተተርጕሞም ዝትፀሓፉ እንትኾኑ ዝስዕቡ ኣብነታት ምርኣይ ይከኣል፡፡

ኣንበሳ ኢነተርናሽናል ባንክ አ.ማ.

Lion Intrnational BanK S.C.

ቡና ኢንተረናሽናል ባንክ አ.ማ.

Buna International Bank S.C

አዲስ ኢተርናሽናል ባንክ አ.ማ.

Addis International bank S.C ብዝብል ፍቓድ ዝረኸባ ባንክታት ምዃነን ይፍለጥ፡፡እዘን ባንክታት ብትግርኛ ንምፅሓፍ ብፍልስፍና ኣክሱማውያን እንተኾይኑ፡-

ኣንበሳ ማ.ኣ. ኢንተርናሽናል ባንኪ

ቡና ማ.ኣ. ኢንተርናሽናል ባንኪ

ኣዲስ ማ.ኣ. ኢንተርናሽናል ባንኪ  ክበሃላ ይግባእ፡፡

ፍልስፍና ኣክሱማውያን ግሂስና ብቅጥዒ ላቲን ይፀሓፉ እንተ ተባሂሉ ድማ፡-

ማ.ኣ. ኢንተርናሽናል ባንኪ ኣንበሳ

ማ.ኣ. ኢንተርናሽናል ባንኪ ቡና

ማ.ኣ. ኢንተርናሽናል ባንኪ ኣዲስ ክበሃላ ነይርወን፡፡

ክፍለጥ ዘለዎ ካብ ኣምሓርኛ ዘፈልየና፡-

ብኣምሓርኛ ባንክ እንትብልዎ ብትግርኛ ባንኪ

ብኣምሓርኛ ኣክስዮን ማሕበር እንትብልዎ ብትግርኛ ማሕበር ኣክስዮን ምባልና ጥራሕ እዩ፡፡

ካልእ ኣብ ዝኾነ ቦታ ዝተውሃበ ስያመ ብፊደልና ክንፅሕፎ እምበር ክንትርጉሞ ኣይግባእን፡፡

ሐዚ ግና ካብ ስርዓተ ቋንቋ ወፃእ ስም ብምትርጓም ከም ዝስዕብ ይፀሓፍ ኣሎ፡፡

ዓለምለኻዊ ባንኪ ኣንበሳ ማ.ኣ.

ዓለምለኻዊ ባንኪ ቡና ማ.ኣ.

ዓለምለኻዊ ባንኪ ኣዲሰ ማ.ኣ. ብዝብል ተፅሒፉ ይርከብ፡፡

ስያመ ወይ ስም ኣብ ዝኸድካዮ ብናይቲ ከባቢ ቋንቋ ይተርጎም ዝበሃል እንተኾይኑ ገብረ ኣምላክ ብዝብል ስም ዝፅዋዕ ሰብ እንተወሲድና እቲ ስያመ ግእዝ ስለ ዝኾነ ከም ዝስዕብ ክትርጎም ኣለዎ ማለት ይኸውን፡፡

ብትግርኛ ባርያ ኣምለክ

ብኣምሓርኛ የኣምላክ ባርያ

ብእንግሊዘኛ Slave of God ብዝብል እናተተርጎመ ይፀዋዕ ክበሃል እዩ፡፡

ስለዚ እዚ ስም እናተርጎምካ ምፅሓፍ ኣብ ዝኾነ ዓለም ዘየለ መሕፈርን ንፍልጠት ኣክሱማውያን ተጋሩ ዘይምጥን ዝወረደ ኣጠቓቕማ ስለ ዝኾነ ብህፁፅ ክእረም ምሕፅንታይ እናቅረብኩ እንተዘይ ኮይኑ ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ትግራይ ብሞያን መርትዖን እንከራኸረሉ መድረኽ ብዝምልከቶ ኣካል ኣቢሉ ከዳልወልናን መስመር ከትሕዞን ኣሓትት፡፡

 

ተከለሚካኤል ኪ/ማርያም

ሞባይል 0914 72 75 85 ፣ 0938 39 96 72

Email: tekle855@yahoo.com 

 

 

ቅዳሕ

ናብ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ

ናብ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ክልል ትግራይ

ናብ ቤት ፅሕፈት ኣካዳሚክ ቋንቋታት ትግራይ

መቐለ

 


Back to Front Page