Back to Front Page

መዘከርታ ንግራዝማች ሓዱሽ ኑርሑሴን (ነሓሰ 20. 2012 ዓም)

መዘከርታ ንግራዝማች ሓዱሽ ኑርሑሴን (ነሓሰ 20. 2012 ዓም)

ኣሰፋ ኣብርሃ 08-28-20

 

Retraction: According to an email we received from a Family Member, the compensation noted in the article cites that the reimbursement was provided by the Tigray government or TPLF, however, this is incorrect- Aug 30, 2020

ሕልፈት ዘኽብሮን ዝፈትወን ሓወይ ግራዝማች ሓዱሽ ኑርሑሴን ዝሰማዕኹ ብድንገት ምሸት ነሓሰ 19 2012 ዓም ወጻኢዓዲ ኮይነ እዬ። ብጣዕሚ ሓዚነ። ቅድሚ እንዳስላሰ ሽረ ምኻዱ ብአካል ረኺበዮ ነይረ። ምስከደውን ብወርሒ ሓምለ 2012 ዓም ብስልኪ ረኺበዮ ደሓንየ ኢሉኒ ነይረ።

ግራዝማች ሓዱሽ ዝፈለጥኩዎ ተምሃራይ አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ኮለጅ እንዳሃለኹ እዩ። ዘፋለጠናውን ቤተሰቡ ዝኾነ ዓብዱ ኣደም ዝብሃል መማህርትናን ዓርክናን እዩ። ግራዝማች ሓዱሽ ካብቲ ዝፈልጦ ጊዘ ጀሚሩ ሓሳቡ ኹሉ ብዛዕባ ትገራይን ህዝባንዩ ነይሩ። ሓዱሽ ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ብዛዕባ ወጽዓን ጭቖናን ህዝቢ ትግራይ ምስ ሓመመን እህህ ምስበለን እዩ ነይሩ። ትግራይ ካብ ጭቖናን፣ ወጽዓን፣ ድኽነትን ወጺኣ ክትናገፍሞ ክትምዕብል እዩ ሕልሙን ሓሳቡን ጻዕሩ ኹሉ ነይሩ።

ብምውዳብ ዓወትን ለውጥን ክርከብ ከምዝኽል ይአምን ስለዝነበረ ተወዲቡ ንምቅላስ ምስ ካልኦት ኮይኑ እተፈላለዬ ፈተነታት አካይዱ እዩ። ብፍላይ ምስ ስሑል (ገሰሰ አየለ) ኾይኑ ዝገበሮ ፍጻሜታት አሎ። ገሰሰ አየለ (ስሑል) ፈለማ በረኻ እንትወጽእ ምስ ሓዱሽ ዘትዩን ዘድሊ ስንቅን ዕጥቅን ኣብ ምድላውን ሓዱሽ ሓጊዝዎ እዩ። ስሑል በረኻ እናሃለወ ሓዱሽ ምስ ካልኦት ኾይኑ ብዝፈጠርዎ ርክብ ምስ ኣብቲ እዋን ናይ ጃንሆይ ዋና ሓላፊ ጸጥታ ዝነበረ ኮሎኔል ወርቅነህ ገበየሁ ንአዲስ አበባ መጺኡ ከምዝራኸቡ ገይሩ እዩ። በዚጊዜዪ ሓዱሽ ነዓይውን ምስ ስሑል ዘፋለጠኒ። ሓዱሽ ምስካልኦት ኮይኑ ንስሑል ምስ ኮሎኔል ወርቅነህ ገበየሁ እንተራኽቦ እኒ ኮሎኔል ወርቅነህውን ነቲ ዝነበረ መንግስቲ ናይ ምግልባጥ ዕላማ ሽዑ ጀሚሩ ነይርዎም ይባሃል። ቁሩብ ጽንሕ ኢሎምውን ብኽልተ አሓት ማለት ጀኔራል መንግስቱ ነዋይን ገርማሜ ነዋይን ዝመራሕ ኾይኑ፣ እኒ ኮሎኔል ወርቅነህ ገበየሁን ካልኦትውን ኮይኖም ዕልዋ መንግስቲ ሃጼይ ሃይለስላሴ ፈተነ ተገይሩ ፈሽሉ።

ሓዱሽ ግን ለወጢ ናይ ምምጻእ ጻዕሩ ቀጸለሉ። አብ ጐንደር መካየዲ አውቶቡሳት ሓጅ ዓብዱ ዀይኑ ይሰርሕ ስለዝነበረ አብኡ እውን ብዙሕ ርክባትን ምንቅስቃሳትን ይገብር ነይሩ። ብግዚኡ ካልእ ዝተወደበ ሓይሊ ስለዘይነበረሞ ናይኒ መንግስቱ ንዋይ ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ሃጸይ ሃይለስለሰ እውን ምስ ፈሸለ፣ ካብ አባላት ጦር ሰራዊትውን ፈተነ ነይሩ። አበዚ ፈተነ እዙይ ሓዱሽ ምስ አዕርኽቱ ተዋሳእቲ ነይሮም። ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ነቱ ምንቅስቃስ ንክድግፉ ብሚሽጥር ሓዱሽን መሓዙትን ጐስጓስ የካይዱ ነይሮም። ናይዚ ምንቅስቓስ መራሒ ዝነበረ ዓርኪ ሓዱሽ ኮሎኔል እምሩ ወንዴ ምኽትል ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ እዩ ነይሩ። እዙ ፈተነወን አይተዓወተን እን ኮሎኔል እምሩ ወንዴውን ተአሲሮም።

ግራዝማች ሓዱሽ ህወሓት እንክትምሰረትውን አበርክቶ ነይርዎ እዩ። ብፍላይ ምስ ስሑል አዕርኽት ብንባሮም ኹሉ ነገር እናተማኸሩ እዮም ዝሰርሕዎ ዝነበሩ። ምችው ቦታ ካቭ ምእላሽ ጀሚሩ፣ ደቂ ኸባቢ ከም ምዃኖም ድማ ከቢድ አይነበረን። ስለዙይ ምስ ንእሽቶይ ሓዉ ንስሑል ብርሃነ አየለ ኾይኖም እናተማኸሩ ስንቅን፣ ካልእ ዘድሊ ነገር ብግዚኡ እተረኽበ ዕጥቂ ወዘተርፈ ብሃንሳብ ኮይኖም እዮም አዳልዮምዎ።

ልምዓት ብዝምልከትውን አብ ትግራይ ብልዑል ራእሲ መንገሻ ስዩም ዝምርሑ ዝነበሩ ስራሕቲ ልምዓት አብ ከም ታይድል፣ ሰራሕ መገድታት፣ ሓመድን ማይን ዕቀባ ወዘተ ዕዙዝ ተሳትፎ ነይርዎ። ሕርሻ ልምዓት ፕሮጀክት ታሕታይ አድያቦን ሓደቕቲ ወይም (ታሃዱ) አብ ሸራሮን ባድመ (ይርጋ) ክንምስርት ከለና ስሑልን ሓዱሽን ሓጊዞሙና እዮም። ካልኦትውን ከም እኒ ስዩም ገረኺዳን ናይ ሰሜናዊ መጽሄት ኤዲተር ዝነበረን ፍቕረ አርያ ሓጊዞምና እዮም።

ሓዱሽ ብዝኽእሎ ኹሉ ንድሕሪት እንተይበለ ንቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ብጽንዓት ሓጊዙን ወፊይን እዩ። ዘሕዝን አብ ርእሲኡ ዝተፈጸመ በደል ግን ነይሩ። መዓዝ ኢና እንዕወት እናበለ ብሃንቀውታ ዝጽበዮ ዝነበረ፣ ዓወት ምስተረኽበ፣ ድሕሪ ቁሩብ ጊዜ ብመንስቲ ኢህወዴግ ታኣሲሩ ንዓመታት ምስቓዩ እዩ። እቲ ዝገርም ግን ተፈቲሑ ክሳብ ሕልፈቱ ተኣሲረ ነይረ፣ በደል በጺሑኒ ኢሉ ከስተንትን ሰሚዐዮ አይፈልጥን። አብ ቤት ማእሰርቲ ኾይኑ ዝነበሮ ንብረት ኹሉ ባኺኑ ጥራዩ እዩ ተሪፉ ነይሩ። ሓደ ዝምስገን ዝተፈጸመ ተግባር ግን አብቲ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተሃገረት መኪና ነይራቶ ምህጋር ብዝምልት ብተገብረ ሓፈሻዊ ውሳኔ ካሕሳ መኪኑኡ ብቐረባ ጊዘ ከምተቐበለ ገሊጹለይ ነይሩ።

አብ መወድታ ክብሎ ዝደሊ ብሂወት እና ሃለወ ክሳብ ሕልፈቱ ውሕስነትን ህልውናን ህዝቢ ትግራይ አብ ሓድነቱን ወዳቡኡን እዩ ዝብል እምነት እዩ ነይሩዎ። ቅድሚ ሕልፈትካ አብ ትግራይ ተጀሚሩ ንሪኦ ዘሎና ንኹሉ ህዝቢ ብአውሩኡ ካኣ መናእሰይ ዘሳተፈ ዴሞክሪያሳዊ ምንቅስቃስ ክትሰምዕን ክትርእን ምብቓዕኻ ቕሳነት ተሰሚዑኳ ክኾን ተስፋ ይገብር፣ ብሰላም ዕረፍ ዝሓወይ።

እዛ ሓጻር መዘከርታ ዝጻሕገኩዋ ዜና ዕረፍቱ ድንገት ምስ ሰማዕኹ እዩ። ነገር ግን ታሪኽ ሓዱሽ ብገፊሑ ክጻሓፍ ኣለዎ፣ መናእስይ ትግራይ ብተገዳስነት ከምዝገብርዎ ድማ ተስፋ እገብር።

 

 

Back to Front Page