Back to Front Page

ሕፅረት መስተ ማይ ከተማ ዓድዋብዘይ ሕፅረት ዝተፈጠረ ሕፅረት

ሕፅረት መስተ ማይ ከተማ ዓድዋ

ብዘይ ሕፅረት ዝተፈጠረ ሕፅረት

(ብሕመቕ ኣፈፅፅማ ዝተፈጠረ ሕፅረት)

ጌታቸው አረጋዊ 04-10-20

ኣብ ዳርጋ ኩለን ከተማታት ትግራይ ሕፅረት መስተ ማይ ኣሎ። ከምቲ ኩላትና ንፈልጦ ኣብተን ዓበይቲ ከተማታት ከምኒ መቐለ ሽረ ዝበላ ከይተረፈ እኳስ ሕፅረት ኣሎ። እዚ ሕፅረት እዙይ ግን ንፁርን ፍሉጡን ዝኾነ ምኽንያት ዘለዎ፣ ብዘላቕነት ድማ ንምፍታሕ ዝስረሓሉ ዘሎ እዩ።

ናይ ከተማ ዓድዋ ግን ካብ ኩሉ ፍልይ ዝበለ እዩ። ካብተን ኣብ ትግራይ ዘለዋ ኸተማታትና እኹል ማይ ዘለዎ ግድብ ዘለዋ ዓድዋ ጥራይ እያ ፣ ንዓኣ ሓሊፉ እውን ንኸተማ ኣኹስ ዝእእክል። እሞ ሐዚ ድኣ እንታይ እዩ ዝብሃል ዘሎ? እንተይልኩም?

Videos From Around The World

ሐዚ ኣብ ከተማ ዓድዋ ዳርጋ በቢ ሓሙሽተ መዓልቲ ብሽፍቲ እያ ማይ ትመፅ። ምስቲ ሐዚ ዝኒሀ ምክልኻል ለበዳ ሕማም ኮረና ድማ ማይ ማለት እንታይ እዩ ንሪኦ ኣለና። መቸም እንተዘይብልካስ እንታይ ይግበር ኮይኑ እንሃለወካ ግን ንምንታይ? ንምንታይ? ሕጽረት ማይ ዘየለ እንድሃለወ ንምንታይ ከምዙይ ኣጋጢሙ? ኢልና ሓቲትና።

እቲ ጉዳይ ከምዙይ እዩ። ኣብቲ ግድብ እኹል ማይ ዋል እንተሃለወ እኹል መፃረዪ ግን የለን ተባሂሉ ቅድሚ ሓሙሽተ ሽዱሽተ ዓመት ሓዱሽ መፃረዪ (water treatment plant) ክስራሕ ተባሂሉ ባጀት ተታሒዝሉ ጨረታ ወፂኡ ንተኾናተርቲ ተዋሂቡ።

ንኽስራሕ ጨረታ ዝተወሃበ ብ2007 ዓም እዩ። ብመሰረት እቲ ውዕል እቲ ስራሕ ኣብ ሓደ ዓመት ክውዳእ እዩ ዝብል። ስልዘኢ 2008 ዓም ክውዳእ ነይርዎ። ክሳብ እዛ ሎማዓንቲ ዕለት ግን (ምናልባት እውን ንዝቕፅሉ ቁሩባት ኣዋርሕ) እቲ ዝራሕ ኣይተወደአን። እንታይ ረኺብዎ? ዶ ኢልኩም?

እምብኣርከስ ን ኣርባዕተ ኣካላት ሓቲተ ግቡእ ምፅራይ ገይረ ኣለኹ እሞ ፅሙቕ ኣቢለ ከቕርበልኩም። እቶም ኣካላት፡ ቢሮ ማይ ሃፍቲ ትግራይ፣ ቤት ፅሕፈት ማይ ሃፍቲ ከተማ ዓድዋ፣ ስቪል ስራሕቲ ክሰርሕ ዝተኾናተረ ኮንትራክተር፣ ኤሌክትሮ ሜካኒካል ስራሕቲ ክሰርሕ ዝተኾናተረ ኮንትራክተር (ናይቶም ውልቀ ኮንትራክተራት ሽም ሽሞም ምፅራሕ ኣይደለኹን ኣብ ስርሖም ፅልዋ ከየምፀአሎም ብዝብል)

እቲ ጨረታ ዝህብን ውዕል ስራሕ ዝኣስርን ዝከታተልን ቢሮ ማይ ሃፍቲ ትግራይ እዩ። ብቐረባ ተጠቃምን ዝከታተሎን ድማ ቤት ፅሕፈት ማይ ሃፍቲ ከተማ ዓድዋ።

ናይ መጀመርታ ሕቶይ ንከተማ ዓድዋ እዩ። ንምንታይ ክንድዙይ ዝኾን ቃላይ ሒዝኩም ህዝቢ ማይ ተጽምኡ? ኢለ ሓቲተዮም።

ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ ከተማ ዓድዋ(ኣቶ ካሳሁን) እቲ መፃረዪ ምውዳእ ኣብዩና ኢሉ መሊሱ። ንምንታይ ዝብል ድማ ንቶም ኮንትራክተራትን ንቢሮ ማይ ሃፍትን ሕተቶም ኢሉኒ(ዝተወሰነ ንሱ ዝፈልጦ ሓበሬታ ውን ሂቡኒ)

ንምንታይ ናይ ከተማ ዓድዋ ሓዱሽ መፃረዪ ማይ (water treatment plant) ኣብ ሓደ ኦኣመት ክውዳእ እናተገበኦ ኣብ ሽዱሽተ ዓመት ውን ክውዳእ ዘይክኣለ? ንቢሮ ማይ ሃፍቲ ሓቲተዮም። ክሰርሕዎ ዝሃብናዮም ኮንትራክተራት ብግዚኦም ክውድእዎ ዘይክኣሉ ኢሉ ማይ ሃፍቲ ቢሮ።

ናብቶም ክልተ ኮንትራክተራት ከይደ፣ ንምንታይ እዚ ፕሮጀክት ክንዲ ደንጉዩ? እንታይ ኾይንኩም? እንተበልክዎም፥ ክልቲኦም ዝስማሞሉ መኽንያት መደንጎዪ እኒሀሎም። ግን ነናይ ባዕሎም ፈላልየ ከቕርቦ።

እቲ ሲቪል ስራሕቲ ህንፀት ዘካይድ ኮንትራክተር ዘልዕሎም ምኽንያታት፥ ሓደ #ዲዛይን ፀገም ነይርዎ፡ ቅሩብ ግዜ ወሲዱ ምስቲ ቢሮ ተሓጋጊዝና ፈቲሕናዮ። ካልኣይ ፡ ካብ ደገ ዝመፅእ ፓይፕ ነይሩ፣ ብ 22 ዓበይቲ መኻይን እዩ ዝመፅእ፥ እዙይ ንቲ ቢሮ ሓጊዝናዮ ኣብ ኤል ሲ ዝነበሮ ፅገም ምስ ደንበኛታትና ተሓባቢርና ፈቲህናዮ፣ ኣብ ምጉዕዓዝ ውን ከምኡ ፀገም ነይሩ ሓጊዝና ፈቲሕናዮ። ንዚታት ዝወሰዶ ግዜ ናይ ባዕሉ ናይቲ ቢሮ ስለ ዝነበረ ውዕል ኣማሒይሽና ብቲ ዝተመሓየሸ ውዕሊ ድማ ከምዙይ ገይርና እቲ ሲቪል ወርክ ኣብ ግዚኡ ተወዲኡ። ካብ ዝውዳእ ክልተ ዓመትን ክልተ ወርሕን ኮይንዎ ኣሎ። ይብል።

እቲ ኤለክትሮ ሜካኒካል ስራሕቲ ዝሰርሕ ኮንትራክተር ዘቕርቦ ምኽንያት ድማ፡ መጀመታ ዘረባ ክጅምር ከሎ ሓቂ ክትፈልጥ እንተደሊኻ ምስ ቢሮ ማይ ሃፍቲ እንዶ ኣብ ክቢ ጠረጴዛ ህዝቢ እናዳሰምዐ ኣካተዕና ኢሉኒ። ከምኡ ንገብረሉ ክህሉ እዩ ሐዚ እተን ሓቂ ንገረኒ ኢለዮ። ቀፂሉ እቲ ስራሕ ብገንዘብና ንሰርሖ ኣለና ኢና፣ ብሰንኪ እቲ ቢሮ ግን ኣብ ግዜና ክንውድእ ኣይክኣልና። ቢሮ ማይ ሃፍቲ እዩ ፅገም ዘለዎ፡ ከተማ ዓድዋ እቲ ፅገም ይፈልጥዎ እዮም፣ እንተዘይተሰኪፎም ክነግሩኻ እዮም። ቅሩብ ዝርዝር ከብለልካ፥ መጀመርታ ናይ ዲዛይን ፀገም ነይርዎ፣ ናይ ሸርፊ ወፃኢ ፀገም ነይርዎም፡ ምስ ጨነቐና ድሓን ብብር ሃቡና እሞ ባዕልና ክንፈጥሖ ኢልና ፈቲሕናዮ። ብዙያት ግዜ ምስ ሓለፈ ውዕል ተመሓይሹ፡ ብቲ ውዕል መሰረት ገንዘብ ክኸፍሉና ነይርዎም ኣይከፈሉናን። ሐዚ ውን ኣይከፈሉናን ኢሉ (ካሊእ ውን ብዙሕ ዘሎ ፀገማት እግረመንገዱ ጠቒሱ)

ተመሊሰ ድማ ናብ ቢሮ ማይ ሃፍቲ፡ እቶም ኮንትራክተራት ዘልዐልዎን ነጥብታት ከም ዘለወአን ኣልዒለሎም። መጀመርታ እቶም ሰብ ሃፍቲ ንዝገበርዎ ፅቡቕ ነገራት ኣመሲግኖም። ኣብነት ኣብ ሃርድ ካረንሲ፣ ኣብ ኤል ሲ ወዘተ ዝገበርዎ ትሕብብር። እቲ ናይ ሲቪል ዎርክ ውን ዳርጋ 99% ወዲኡ እዩ ሓቁ እዩ ኢሎም።

እቲ ናይ ኤልክትሮ መካኒካል ስራሕ ዝሰርሕ ኮንትራክተር ግን እቲ ፀገም ንሃቱ እዩ ኢሎም ዘርዚሮም። ኣብነት፡ ሓደ፡ እቲ ኣቑሑ ብሓሙሽተ ሽፕመንት እዩ ዝመፅእ ነይሩ። እታ ናይ መጀመርታ 21 ሽሕ ነይራ ዋግኣ፡ ንሶም ድማ 79 ሽሕ ገይሮማ ካብኡ ኣርባዕተ ግዜ ምስ ኣምፃእና ገንዘብ ወዲኢኹም ተባሂልና። ድሓር እዙይ ፈትሽዎ ኢልናዮም እወ ጌጋ እዩ ኢሎም ኣሪመሞ፡ ይኹን እምበር እታ ሓምሸይቲ ከመፀት ግዚኡ ስለ ዝሓለፎ ግምሩክ ሒዙና ብዙሕ ተንገላቲዕና። እዙይ ሓደ ፀገም። ካልኣይ እቲ ዘምፅእዎ ንብረት ብቲ ዝሃብናዮም ስፐስፊከሽን ዘይመፀ ኣሎ። ንዙይ ኢና ገንዘብ ዘይከፈልናዮም። ይብል ቢሮ ማይ ሃፍቲ።

ተመሊሰ ድማ ናብቲ ኮንትራክተር፥ እተን ቢሮ ማይ ሃፍቲ ዝብለን ዘሎ ኣልዒለሉ። ዝሃቦ መልሲ እታ 21 ሽሕ ነይራ 79 ሽሕ ኮይና ትብል ኣብቶም መፈረይቲ ትካል ሰነድ ክሰርሑ እንተለዉ ዝተፈጠረ ብጣዕሚ ቀሊል ስሕተት ዩ ሽዑ ድማ ተኣሪሙ፥ እዙይ ምኽንያት ኣይኸውንን። እቲ ዘምፅእዎ ንብረት ብቲ ዝሃብናዮም ስፐስፊከሽን ዘይመፀ ኣሎ ዝብል እውን፡ ሓደ እቲ ንብረት ትኽክል እዩ፥ እቶም ኣብኡ ዘለዉ ሰብ ሞያ ጠልቆምቆም ስለ ዝደለዩ ዝፈጥርዎ ዝለዉ ስንኩል ምኽንያት እዩ ኢልናዮም ኢና። ኣነ እዙይ ደፊረ ዝዛረቦ እዩ። ካልኣይ ዋላ ከምዝቲ ዝበልዎ ይኹን ልዕሊ 90% ተቐቢልናዮ ስለ ዝበሉ ናይቲ ዝተቐበልኩሞ ኽፈሉና እሞ እቲ ዝተረፈ ክሳብ ነምፅእ ስራሕ ደው ካብ ዝብል ስራሕና ክንሰርሕ ኢልናዮም። ኣይከፈሉናን። ሓደ ዓመትን ክልተ ወርሕን ብዘይ ምንም ክፍሊት ኣብኡ ሰብ ምያን ማሽነሪን መዲብና ንሰርሕ ኣለና። ሐዚ እንተኸፊሎምና ኣብ ክልተ ወርሒ ክንውድኣ ኢና። ኢሉ።

 

ተመሊሰ ድማ ናብ ቢሮ ማይ ሃፍቲ፥ እታ ዝበልዋ ነጊረዮም። ናይተን ዝተቐበልናየን ንብረት ክንከፍሎም ኢና። ናብ ፋይናነስ መሪሕናሎም ኢና ኢሎምኒ።

 

ተመሊሰ ድማ ናብ ኮንትራክተር፡ ክንከፍለኩም ኢና ናብ ፋይናንስ መርሒናልኩም ኣለና ይብልኹም ኣለው ኢለየም። ኮንትራክተር ኣይይ ከምኡ ካብ ዝብሉ ሰለስተ ወርሒ ኾይኑ እዩ እኮ ኢሉኒ።

 

ተመሊሰ ናብ ቢሮ ማይ ሃፍቲ፡ ክንከፍለኩም ካብ ዝብሉ ሰለስተ ወርሒ ኾይኑ እዩ ኣይኸፍሉናን ይብልኹም ኣለው ኢለዮም። ብስሩ ኸ ንምንታይ ኢኹም ቁርፅ ዝበለ ውሳነ ዘይትውስኑ? ሐዚ መዓስ ኢኹም ትኸፍልዎም? ቁርፅ ዝበለ መዓልቲ እስቲ ንገሩኑ ኢለዮም፡ ቁርፅ ዝበለ መዓልቲ የለን።

 

እዙይ ክሳብ ዝኾን ሕዝቢ ማይ ፅምኢ ይሳቐ ኣሎ። (ብርግፅ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ ከተማ ዓድዋ ንዚ ኮረና ኢሉ ካብ ለጋስ ብዓል ሃፍቲ፡ ወናን ሸዊት ሆቴል ዝኾነ ኣቶ ስዩም ዝተበርከተሉ ቦጥ ገይሩ ቅሩብ ይሕግዝ ኣሎ እዩ)

እሞ እቲ ፅገም ኣብ መን ኢኒሀ ትብሉ? ቅድሚ ኣነ መደምደምታ ምሃበይ እስቲ ሓሳብኩም ክሰምዕ?

#Getachew_aregawi_(ውራይና)

 

 

Back to Front Page