Back to Front Page

የጠቅላይ ሚኒሰትር ዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር የህግ በላይነት ማስከበር ባለመቻል ምክንያት የኢትዮጵያ ህዝብ ለዋልታ ረገጥ የብሔር ፖለቲካ ድርጅቶች ድጋፍ ሰጪነቱ ጨምረዋል ።

ጠቅላይ ሚኒሰትር ዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር የህግ በላይነት ማስከበር ባለመቻል ምክንያት የኢትዮጵያ ህዝብ ለዋልታ ረገጥ የብሔር ፖለቲካ ድርጅቶች ድጋፍ ሰጪነቱ ጨምረዋል ።

 

ልኡል ገብረመድህን (አሜሪካ )

02/14/2020

ህግ ማስከበር ቀዳሚ የመንግስት ሀላፊነት ነው ። ኢትዮጵያ ምድራዊ ስላም የራቃት አገር ሆናለች ። የኢትዮጵያ ህዝብ ልጆች ከኦሮሚያ ክልል ደንቢ ደሎ ከፍተኛ የትምህርት ተቋም በሰላም እጦት ምክንያት ትምህርታቸው አቋርጦ ተወልዶ ያደጉበት ቦታ ለመሄድ መንገድ ላይ ለጊዜው ማንነታቸው ባልታወቁ ስዎች እገታ ተፈፅሞባቸዋል ። እገታው ከተፈፀመ ሁለት ውር አልፎታል ። የታገቱት የደንቢ ደሎ ተማሪዎች ትክክለኛ ቁጥር ከገለልተኛ ተቋም ማውቅ አልተቻለም ። ከመንግሰት የተገኘ መረጃ 17 ተማሪዎች መታገታቸው ያመነ ሲሆን በቁጥር የሴት ተማሪዎች ብልጫ እንዳለው ጭምር ለማውቅ ተችሏል ። መንግስት ዜጋው ሲታገት፣ ሲታፈን እንዴት በቤተመንግስት መኖር ይከጅላል ? ።መንግስት ለዜጎች ጥብቅና ካልቆመ ቤተ መንግስት መከተም ምን ይፈይዳል ? ። ዜጎች በህግ አልባ ጉልበተኞች ለመኖሪያ ከተሰጣቸው ቤት ሲነቀሉ መንግስት ህግና ስርአት ማስከበር ካልቻለ ምኑ መንግስት ሆነው ? ።ንፁሃን ዜጎች በጠራራ ፀሐይ ግፍና ግድያ ሲፈፀምባቸው መንግስት ወንጀለኞች በህግ ካልጠየቀ የመንግስት መኖር ምን ይበጃል ? ።ህግና ስርአት የማስከበር የመንግስት ተግባር ሆኖ ሳለ ንፁሃን ዜጎች በስርአት አልበኞች ግፍና ስቆቃ ሲፈፀምባቸው መንግስት ፍትህ ማስከበር ካልቻለ መንግሰት ሳይሆን ስርአት አልባ መንግስት ይሆናል ። መንግስት ተጠያቂ የሚያደርግ ገለልተኛ ተቋም አልያም የፍትህ አሰራር ባለመኖሩ የዜጎች ሰብአዊ በደሎች ተባብሶ ቀጥለዋል ። የጠቅላይ ሚኒሰትር ዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር በኢትዮጵያ እየታየ ያለው የዜጎች መብት ጥሰት እንዲሁም ወንጀል በታሪክ ያስወቅሳል ፣ በወንጀል ያስጠይቃል ። መንግስት በአግባቡ ህግ ማስከበር ይጠበቅበታል ።የመንግስት ሀላፊነት እና ተጠያቂነት በአግባቡ መተግበር አለበት ። በኢትዮጵያ የጎጥ አለቃ በዝተዋል ። የማህበራዊ ለውጥ አቀንቃኝ ነን ባይ ግለሰቦች ህግ ተላልፎ ወንጀል እየፈፀሙ ይገኛሉ ።በኤርትራ በረሃ የነበሩ ነፃ አውጪ ነን ባይ የነፃነት ግንባርመሣሪያ ሳይፈቱ አገራቸው እንዲገቡ መደረጉ የመንግስት ስህተት ነበር ። ማንን ነፃ እንደሚያወጡ በግልጽ ባይታወቅም አገር ቤት ተመልሶ ገንቢ ዜጋ ከመሆን የገንዘብ ተቋም የሆኑ አሰራ ስምንት ባንኮች የገንዘብ ዝርፊያ ተፈፅሟል ። በድርጊታቸው በህግ ተጠያቂ አልሆኑም ። ድርጊቱ የሰላም መደፍረስ ከመጠቆም ባሻገር መንግስት ህግ የማስፈፀም አብይ ክፍተት እንዳለው በግልፅ ያሳያል ።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ግኝታቸው ከኢህአዴግ ስርአት ሲሆን ከቀድሞ ጠቅላይ ሚኒሰትር ሀይለማርያም ደሳለኝ ስልጣን ሲረከቡ በርካታ የኢትዮጵያ ህዝብ ድጋፉ ተሰጥቷቸው ነበር ። ጥቂት የማይባሉ ስዎች ዶክተር አብይ አህመድ ከሙሴ ሀይማኖታዊ ተግባራት ጋር ለማመሳሰል ጭምር የቃጡ እንደነበሩ የሚካድ ጉዳይ አይደለም ። ዶክተር አብይን ኢትዮጵያዊ ሙሴ ለማለት የዳዳቸው እንደነበሩም አይካድም ። ደሩ ግን ዶክተር አብይ አህመድ ሙሴን መሆን አልቻሉም ። የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ስራ አስኪያጅ የነበሩ ኢንጂነር ስመኘው በቀለ ዶክተር አብይ አህመድ በተመረጡ ጥቂት ወራት ውሰጥ በቀን በመስቀል አደባባይ ተገደሉ ። ቀጥሎም በብራዩ ይኖሩ በነበሩ የጋሞ ተወላጆች ላይ የሰብአዊ መብት ጥሰት ተፈፀመባቸው ። ከሀያ የሚበልጡ የጋሞ ተወላጅ ዜጎች ለህይወተ ህልፈት ተዳርገዋል ። የዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር የወሰደው እርምጃ ከድርጊቱ ጋር የሚመጣጠን አልነበረም ። የኢትዮጵያ መከላከያ ስራዊት አዛዥ ኢታማዦር ሰአረ መኮነን ግድያ አስደንጋጭ ነበር ። ይህም የተፈፀመው በዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር ጊዜ ነው ። የመከላከያ ሰራዊት ሀላፊ ምን ድክመት አልያም ወንጀል ቢኖራቸውም ነው ለሞት የታጩ ? ። ገደያቸውሰ ማን ነው ? ። ከግድያ በስተጀርባ ያለውሰ አካል ማን ነው ? ።

ከትግራይ ጋር የሚያገናኝ መንገድ የተዘጋው በጠቅላይ ሚኒሰተር ዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር ጊዜ መሆኑ ታሪካዊ ክሰተት ነው ። ህዝቦች የሚገናኙበት አገናኝ መንገድ መዝጋት ከወንጀል ያለፈ ትርጉም ያለው ነው ። የፖለቲካ መሪዎች ያለመግባባት ለምን የህዝብ ችግር ተደርጎ ይወሰዳል ? ። የትግራይ ህዝብ ምን በደለ ? ። የአማራ ህዝብ ምን በደለ ? ። ድንበር ተቋራጭ መንገድ በስርአት አልባ አካል ሲዘጋ መንግሰት የጉዳዩ ተባባሪ ከመሆን መፍትሔ ማፈላለግ ነበረበት ። ድንበር ተቋራጭ መንገድ የሚሰራው በፌደራል መንግስት በጀት እንደሆነ እረዳለሁ ። በመሆኑም መንገድ የሚዘጉ የክልል አመራሮች ከድርጊታቸው እንዲቆጠቡ ስረአት የማስያዝ የማዕከላዊ መንግስት ሀላፊነት ነበር ። ሆኖም ሲሆን አልታየም ። ፍትሐዊ ያልሆነ የመንግስት አሰራር ውጤቱ ጥሩ ውድቀት እንጂ ጥሩ ውጤት አያስገኝም ። አገር ውሰጥ መንገድ መዝጋት ከፀጥታ ጋር ምንም የሚያገናኘው ጉዳይ የለም ። ማን ማንን ይጎዳል ? ። የትግራይ ህዝብ የሰላም አምባሳደር ከመሆኑም በላይ ለሰላም የሚሰጠው ክብር የላቀ ነው ። በመሆኑም ሰላም የህዝቦች ዋስትና እንዲሆን ከፀሎት ጀምሮ የሚተጋ ህዝብ ነው ። ታድያ ለትግራይ ህዝብ እንዴት መንገድ ይዘጋበታል ? ። ይህ እጅግ አስገራሚ ክሰተት ነው ። በታሪክ ተፈፅሞ አያውቅም ። ህዝብ እንዲራብ ፣ እንዲታረዝ ፣ እንዲሰደድ ፣ እንዲጎዳ ማድረግ መልካም አልነበረም ። ህዝብ መበደል የኢትዮጵያ ታሪክም ባህልም አልነበረም ። በፖለቲካ ሴራ ማህበረሰብ መበደል ተጠያቂነት ያስከትላል ። ህዝብ ከፖለቲካ ነጥሎ ማየቱ ተገቢነት ያለው ምክረ ሐሳብ ነው ። የብሔር ፖለቲካ ነጋዴዎች ለታሪክ የማይሆን የፖለቲካ ሴራ ትተው ንፁህ የሐሳብ አማራጭ ይዞ መታገል አዋጪነት ያለው ሐሳብ ይመሰለኛል ። በኢትዮጵያፖሊሲ ለውጥ ተኮር የፖለቲካ ውይይትእምብዛም የተለመደ አይደለም ። ይልቁንም የመጠላለፍ ፖለቲካ በስፋት የሚታይበት በመሆኑ ለበርካታ የሰው ህይወት እና ንብረት ሞት እና መውደም ምክንያት ሲሆን ይስተዋላል ።

Videos From Around The World

ጠቅላይ ሚኒሰትር ዶክተር አብይ አህመድ የኢህአዴግ ስርአተ መንግስት አፍርሶ የብልፅግና ስርአተ መንግስት የኢህአዴግ መርሐ ግብሮች ከመጠቀም በቀር የተሻለ የኢኮኖሚ ሆነ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አማራጭ የላቸውም የሚሉ ተንታኞች አሉ ። የአብዮታዊ ዲሞክራሲ ልማታዊ የኢኮኖሚ ስርአት በመደመር የኢኮኖሚ ስርአት መቀየር ካልሆነበቀር የበሰለ የኢኮኖሚ ለውጥ ያለመታየቱ ለበርካታ ትችቶች በር ከፍተዋል ። በእርግጥም መደመር የኢኮኖሚ ለውጥ ፖሊሲ አይደለም ። ሆኖም ለሶሻል ካፒቲል /Social Capital / መነሻ ሐሳብ ሊሆን ይችላል ። ማህበራዊ ጥምረት የገበያ ሚዛንእንዲሁም ምርታማነትን ሊያሳድግ እንደሚችል ይታመናል ። ሆኖም የመደመር ሐሳብ ለማህበራዊ ለውጥ ምክንያት ሊሆን አይችልም ። ማህበራዊ ለውጥ የምጣኔ ሀብት ፣መልካም አስተዳደር ፣ እንዲሁም የህግ በላይነት መነሻ ያደረገ በመሆኑም ማህበረሰብ ተደመረ አልተደመረ የሚያመጣ ለውጥ የለም ። የአንድ አገር ህዝብ ጥምረት በፍትሃዊነት ላይ የተመሰረተ የመንግስት አሰተዳደር ሲኖር ፣ የህግ በላይነት ሲረጋገጥ ፣ ዜጎች እንደየ አቅማቸው በአገራቸው በፈለጉት ቦታ ያለስጋት መኖር ሲችሉ ፣ ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ ስውን ማሰርና ማፈን ሲቆም ፣ ለህገ መንግስት ተገዢ የሆነ መንግስት ሲኖር ፣ ሰላማዊ የመንግስት የሰልጣን ሸግግር ሲኖር ፣ እንዲሁም ገለልተኛ የፍትሕ እና የደህንነት ተቋማት በተግባር ሲኖሩ ነው ። የአገር መከላከያ ሰራዊት ሀላፊዎች ለስብሰባ ጠርቶ የሚያሰር መንግስት ባለበት አገር የማህበረሰብ ድመራ ቧልት ከመሆን አያልፍም ። ጠቅላይ ሚኒሰትር ዶክተር አብይ አህመድ የኢህአዴግ ስርአት ካፈረሱ ኢህአዴግ ይከተላቸው የነበሩ የመንግስት አሰራሮች ፣ የኢኮኖሚ ፖሊሶች ፣ የውጭ ግኑኝነት መርሖዎች ፣ የፖለቲካ መስመሮች መጠቀም አልነበረባቸውም ። ሆኖም አሁንም የሚተገበሩ የመንግስት ስራዎች በኢህአዴግ ስርአት ተግባር ላይ የነበሩ አሰራሮች ናቸው ። ከድርጅት ስያሜ ውጭ የተቀየረ የመንግስት አሰራር እምብዛም እየታየ አይደለም ። ጉዳዩ እንዳያማህ ጥራው እንዳይጎዳህ ግፍው ነው ።

ሀይማኖት እና ዘር መሠረት ያደረጉ የተቀናጁ ጥቃቶች ከመፈፀማቸው አሰቀድሞ መከላከል የመንግስት ተቋም ሀላፊነት ሆኖ ሳለ ባለመሆኑ በንፁሃን ዜጎች ላይ የሞት አደጋ ደርሰዋል ። የቅርቡ የሞጣ መስጂድ ጥቃት እንደአብነት መውሰድ ይቻላል ። አራት መስጂዶች የእሳት ስለባ ሆነዋል ። በርካታ ሀብት ንብረት ወድሟል ። የሰው ህይወት ጠፍተዋል ። የክርስትና እምነት ቤተ እምነቶች እንዲሁ የአገር ውሰጥ ጥቃት ሰለባ ሆነዋል ። ዜጎች በእምነታቸው እየተገደሉ ፣ እየተሰደዱ ፣ እየተፈናቀሉ ፣ እየተዋረዱ ይገኛሉ ። ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ በተቃርኖ የቆዩ የክርስትና ሆነ የእስልምና እምነት ተከታዮች ችግር ለመፍታት የጣሩ ቢሆንም የእምነት ግጭት በህግ ልዕልና ማስቆም አልቻሉም ። ሰው እንደ እህል በዘር በተከፋፈለበት አገር ፣ የጎጥ አለቆች ከህግ በላይ በሆኑበት አገር ፣ ሰው ከቤቱ ወጥቶ በሰላም የማይመለስበት አገር ፣ ወንጀል ፈፃሚ በህግ የማይጠየቅበት አገር ፣ የህግ ልዕልና በማይከበርበት አገር ፣ በቆየ ያደፈ ታሪክ ስህተት መተማመን ባልተደረሰበት አገር ፣ የኑሮ ውድነት ከልክ ባለፈበት አገር ፣ የሥራ አጥነት መጠን ጣራ በነካበት አገር ፣ የከፍተኛ ትምህርት ተቋም ተማሪዎች በዘር የሚጠፋፊበት አገር ፣ የሴራ ፖለቲካ በሚካሄድበት አገር ፣ በውጭ ሀይል ጣልቃ ገብነት የሚተዳደር አገር ፣ ለዜጎች ደህንነት ቅድሚያ ባማይሰጥበት አገር ፣ እንዴት ህዝብ አገር አለኝ ፣ መንግስት አለኝ ብሎ መናገር ይችላል ? ። የኢትዮጵያ ህዝብ አገራዊ ማንነቱ ተነፍገዋል ። ህዘብ በአገሩ በሰላም እና ነፃነት መኖር ካልቻለ ለከፍተኛ እንግልት መዳረጉ አይቀርም ። ህዝብ ሳይኖር አገር አይኖርም ። የኢትዮጵያ ህዝብ ደህንነቱን የሚያሰጠብቅለት የህዝብ መንግስት ያስፈልገዋል ። በኢትዮጵያ እስከዛሬ የፖለቲካ ድርጅት ፖርቲ መሪ እንጂ የህዝብ አሰተዳደር መንግስት ሆነ መሪ የለም ።ከህዝብ ድህንነት በላይ ለፖለቲካ ድርጅት ምስረታ ቅድሚያ ይሰጣል ። ለፖለቲካ ድርጅት ምስረታ የሚሰሩ በርካታ መሪዎች አሉ ። ግን የህዝብ መሪዎች መሆንአልቻሉም ። የህግ ልዕልና ምርኩዝ ያላደረገ መንግስት አልያም የአገር መሪ የህዝብ አሰተዳደር መሪ መሆን አይችልም ። A government or a leader who governs without effective rule of law becomes impossible to be the government or leader of the people . ከሁሉም በፊት እና በላይ የህግ ልዕልና በማያወላዳ ሁኔታ መከበር እና ማስከበር የግድ መሆኑ የማይስማማ ሰው ይኖራል ብዩ አልገምትም ። ከሁሉም በላይ የህዝብ ድህንነት እና ሰላም መጠበቅ ጊዜ የሚሰጠው ጉዳይ አይደለም ።

ኢትዮጵያ ሰፊ አገር እና በርካታ ማህበረሰብ የሚኖርባት አገር በመሆኗ የፖለቲካ አሰተዳደር የማህበረሰብ እሴቶች (Values ) መነሻ አልያም መሠረት ያደረገ መሆን አለበት ። የማህበረሰብ እሴቶች ስንል ሰብአዊነት ፣ ነፃነት ፣ እኩልነት ፣ ፍትሀዊ የተፈጥሮ ሆነ ሰው ሰራሸ ሀብት አጠቃቀም ፣ ፍትህ ፣ ደህንነትና ሰላም ያጠቃልላል ።የማህበረሰብ እሴቶች መሠረት ያላደረገ የመንግስት አሰተዳደር ለማህበራዊ ግጭቶች ምክንያት ከመሆን ያለፈ ማህበራዊ መሠረት አይኖረውም ። የፖለቲካ ንድፈ ሀሳብ ከማህበረሰብ እሴቶች ጋር በሚገባ ካልተጣጣመ ማህበራዊ ጠቀሜታ ያለው የህዝብ አሰተዳደር ሊሆን አይችልም ። የማህበረሰብ ነፃነት የማያከብር የመንግስት አሰተዳደር ጨቃኝ እና አምባገነን መንግስት ይሆናል ። የማህበረሰብ ፍትህ የማያሰፈፅም መንግስት የህዝብ መልካም አሰተዳደር መንግስት መሆን አይችልም ። የማህበረሰብ እኩልነት የማይቀበል የመንግስት አሰተዳደር የዲሞክራሲ መንግስት አሰተዳደር መሆን አይችልም ። የዜጎች ደህንነት እና ፍትህ የማያስጠብቅ መንግስት አሰተዳደር የህዝብ መንግስት መሆን አይችልም ። የማህበረሰብ ስላም እና ፀጥታ ማስፈን የማይችል የመንግስት አሰተዳደር የህዝብ አሰተዳደር ለመሆን የሚያሰችል ማህበራዊ መሠረት አይኖረውም ።ለአንድ የመንግስት አሰተዳደር የማህበረሰብ ተቀባይነት ማግኘት የቅድሚያ ጉዳይ ። በህዝብ ተቀባይነት ያገኘ መንግስት ህግና ስረአት መሠረት አድርጎ መንግሰታዊ ስራዎች ይከውናል ። የመንግስት ሀላፊነት በአግባቡ ተፈፃሚነት እንዲያገኝ የማህበረሰብ ንቃተ ህልውና (መብት እና ግዴታ ) ወሳኝ ነው ። መብቱ እና ግዴታው በሚገባ የሚያረጋግጥ ማህበረሰብ ባለበት አገር መንግስት ለዜጋው ሙሉ ትኩረት ይሰጣል ። ጠያቂ እና ፈታሻ ማህበረሰብ በሌለበት አገር የመንግስት ልጓም ልል ይሆናል ፣ መልካም አሰተዳደር ይደፈርሳል ፣ ህገ ወጥ እንቅስቃሴ ይጨምራል ፣ ወንጀል ይስፋፋል ፣ የአገር ሀብት በከንቱ ይባክናል ፣ ስራ አጥነት ይጨምራል ፣ የኑሮ ውድነት ይጨምራል ፣ ስደት እና ማህበራዊ መዛባት ያስከትላል ።

በኢትዮጵያ የተረጋጋ የመንግስት ስርአት እንዳይኖር ከምክንያቶች እንዱ የፖለቲካ ሃሳብ ልዩነት ማስተናገድ አለመቻሉ ይመሰለኛል ። የመናገር መብት መገደብ የለበትም የሚል የሰው የሌላ ሰው የመናገር መብት ማክበር አለበት ። አንዱ ተናጋሪ ሌላው ታሳሪ መሆን የመናገር መብት ሊሆን አይችልም ። የሃሳብ ልዩነት ያለው ማንኛውም ዜጋ የገዢ መንግስት ጠላት ተደርጎ መዝለፍ የለበትም ። የሃሳብ ልዩነት ማስተናገድ የፖለቲካ ሰልጣኔ መጀመሪያ ነው ። ፖለቲካ የአስተዳደር ጥበብ እንጂ የቂም ማስተንፈሻ መሳሪያ አይደለም ። የኢህአዴግ ስርአት አንዱ ችግር በፀረ ተውኔት ሃሳብ የታጠረ ስርአት ነበር ። ከስርአቱ ጋር የሃሳብ ልዩነት የነበረው ማንኛውም ዜጋ እንደ ፀረ አገር ፣ ፀረ ልማት ፣ ፀረ ህገ መንግስት ፣ ዲሞክራሲ ሳይኖር ፀረ ዲሞክራሲ ፣ ፀረ ህዝብ ፣ ነጭ ለባሸ ፣ አንጃ ፣ ባንዳ የሚል የፖለቲካ ንግድ ታርጋ ሲለጠፍበትቆይተዋል ። አሁን የተቀየረ ነገር እምብዛም የለም ። የብልጽግና ፖርቲ የሚቃወም ፀረ ብልፅግና መባል ተጀምሯል ። በፀረ አመለካከት የተመሠረተ የመንግስት አሰተዳደር የማህበረሰብ ጠንቅ እንጂ ጠቃሚ የሆነበት ጊዜ የለውም ። በፖለቲካ ሃሳብ መለያየት መከባበር እና መቀራረብ ያመጣ እንደሆነ እንጂ መለያየትና መራራቅ አያመጣም ። ችግሩ የፖለቲካ ሃሳብ ያላቸው የፖለቲካ ስዎች ስብዕና የጎደላቸው ፣ አገራዊ ራዕይ ችግር ያላቸው ፣ በህዝብ ስም ደረቅ የሚነግዱእና የሚያሰነግዱ ስዎች መሆናቸው ነው ። በሰፊው ህዝብ ሰም የሚነግዱ የፖለቲካ ነጋዴዎች የማህበረሰብ ንቃተ ህሊና በጨመረ ጊዜ መግቢያ እና መውጫ ያጣሉ ። በህፍረት እና ውራደት ከስልጣናቸው ይወገዳሉ ። ለታሪክ የማይሆን የመንግስት ሰራ የሰሩ መሪዎች በርካታ ናቸው ። መንግስትነት ለታሪክ እና መጪው ትውልድ የሚጠቅም ተግባር ሰርቶ ማለፍ ነው ። ይህ የሚያገኙት ደግሞ የተግባር መሪዎች ናቸው ። በኢትዮጵያ በመልካም ተግባር የሚነሱ መሪዎች በጣት የሚቆጠሩ ቢሆኑም ከበርካታ የታሪክ ጠባሳዎች ነፃ አይደሉም ። የመሪዎች የአስተዳደር በደል እንዲሁም የሰብአዊ መብት ጥሰት ለትውልድ የሚሸጋገር በመሆኑ አገር እና ህዝብ ለማስተዳደር የሚመረጠው መንግስት በተግባር ለህግ ተገዢ መሆን የማህበረሰብ አመኔታ በቀላሉ የማግኘት እድል ይኖረዋል ። ህግ በመንግሰት ሀላፊዎች እየተጣሰ የማህበረሰብ አመኔታ ማግኘት የሚቻልበት ሁኔታ አይኖርም ። ማህበረሰብ በመንግስት ላይ ተሰፋ ባጣ ጊዜ መንግስት የሚነቅፉ ዋልታ ረገጥ የዘር ፖለቲካ አራማጅ ድርጅቶች ለመደገፍ የሚያስገድድ ውሳኔ ይወሰናል ። ማህበረሰብ በሰላም የመኖር አማራጭ ካጣ ራሱ ዘረኛ ማህበረሰብ የመሆን አጋጣሚ ይሰፋል ። በኢትዮጵያ እየታየ ያለውም ዘረኝነት ማህበረሰብ ውሰጥ መስፋፋቱ ነው ።

የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር ከኤርትራ ጋር ያለውግንኙነት ጤናማ የውጭ ፖሊሲ መሠረት ያደረገ ያለመሆኑ በሂደት የኢኮኖሚ እንዲሁም የማህበራዊ ግንኙነት ችግሮች እንዲከሰቱ መነሻ ምክንያት ይሆናል ። ግልፅነት የጎደለው ፣ የቆየ ችግር በመርህ መፍትሔ የማያመጣ የውጭ ግንኙነት ውስብስብና በቀላሉ የማይፈታ ግጭት እና ህውከት ውሰጥ የሚያስገባ ይሆናል ። በተለይ የኤርትራ እንዲሁም የትግራይ ህዝብ ግልጽነት በጎደለው የውጭ ግንኙነት በቀጥታ ተጎጂ ነው ። ምክንያቱም ችግሩ ያለበት አካባቢ የሚኖር ህዝብ በመሆኑም ጭምር ነው ። ኢትዮጵያ ከኤርትራ ጋርአሁን ያላት የውጭ ግንኙነት ሰፊው የትግራይ ህዝብ ሆነ የኤርትራ ህዝብ ደስተኛ አይደለም ። በመሆኑም ግልፅነት በጎደለው የሁለቱ አገራት ግንኙነት ምክንያት የትግራይ ህዝብ ከኤርትራ ህዝብ ጋር ይበልጥ እንዲተሳሰር ሆነዋል ። የኤርትራ ህዝብ በአገሩ እንዲሁም በወደቡ ምክንያት በሚስጥር የሚደረገው ግንኙነት በስፋት ይጠራጠረዋል ። የትግራይ ህዝብ ደግሞ ኢትዮጵያ ከኤርትራ ጋር ያላት የውጭ ግንኙነት የትግራይ ህዝብ ያገለለ እንዲሁም የሚጎዳ ነው የሚል ከፍተኛ መጠራጠር ማዕበል ውሰጥ ይገኛል ። በትግራይ እና በኤርትራ ድንበር ያለው ችግር የመሬት ይዞታ ጥያቄ ሳይሆን የፖለቲካ ሴራ እንደሆነ በርካቶች ይስማማሉ ። በመሆኑም የወሰን ጉዳይ ሌላ አማራጭ መፍትሄ ካልተወጠነ በቀር በአልጀርስ ስምምነት መሠረት እልባት የሚያገኝ አይመስልም ።ምክንያቱም የወሰን ችግር ከፖለቲካ ሴራ አሰተሳሰብ ጋር የተገናኘ በመሆኑ አዲስ የመፍትሄ ሀሳብ መቀየስ የሚያስፈልግ ይመሰለኛል ። የትግራይ ህዝብ በጠቅላይ ሚኒሰትር ዶክተር አብይ አሰተዳደር ላይ ያለው ተቀባይነት እና እምነት እየቀነሰ መሆኑ ይገለፃል ። ስለሆነም ጠቅላይ ሚኒሰትሩ ከትግራይ ህዝብ ጋር መምከር ፣ መወያየት ፣ መግባባት ላይ መድረስ ይጠበቅባቸዋል ። የትግራይ ህዝብ ለኢትዮጵያ ያበረከተው አገራዊ አሰተዋጽኦ በምንም የሚለካ ፣ የሚተመን አይሆንም ። በአገሩ የማይደራደር ፣ አገር ጠባቂ ህዝብ ነው ። የዘረኝነት ዋልት ያልተጠናወተው ህዝብ ነው ። የትግራይ ህዝብ አብሮነት እንጂ ዘረኝነት የሚጠየፍ ፣ የሚጠላ ፣ የሚያወግዝ ፣ የሚታገል ታላቅ አስተዋይና ሆደ ሰፊ ህዝብ ነው ። ይህ ባይሆን ስህተቱ እየሰፍም ፣ እየከፍም ይሄዳል ። የትግራይ ህዝብ ለፅንፈኛ ፣ ጠባብ አሰተሳሰብ ተገዢ የመሆን ልምድ ሆነ ልማድ የለውም ። የህልውና ጉዳይ ከሆነ ግን አማራጭ መንገድ የመሻት ጉዳይ ይቀራል የሚል እምነት የለኝም ። በኢትዮጵያ የትግራይ ህዝብ ያላማከለ የመንግስት ፖሊሲ ለውጥ እምብዛም ፍይዳ የለውም ።

የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ አሰተዳደር ውሳጣዊመረጋጋት እጦት ምክንያት ግብፅ በአባይ ግድብ ሰጣ ገባ ላይአለምአቀፋዊ ተሰሚነት እና የበላይነት እያገኘች ነው ። የሰሞኑ በአሜሪካ ጣልቃ ገብነት እና አዳራዳሪነት ሲመከርበት የቆየ ድርድር የካቲት 5, 2012 ስምምነት ላይ ሳይደረሰ ድርድሩ ተበትነዋል ። ግብፅ የውሃ ክፍፍል ድርሻ የሚል ተለዋጭ ሃሳብ በሱዳን ጎን ተቀባይነትና ድጋፍ ቢያገኝም ኢትዮጵያ ሃሳቡን ሳትቀበለው ቀርታለች ። የኢትዮጵያ ተደራዳሪዎች ውሳኔ የሚደገፍ ነው ። የአለም የገንዘብ ድርጅት ( WFO) ተወካዮች እና የአሜሪካ አስተዳደር የግብፅ ሃሳብ በመደገፍ በኢትዮጵያ ላይ ጫና ለማድረግ ቢሞክሩም ኢትዮጵያ በጫናው ሳትበገር ቀርታለች ። የሱዳን የሽግግር መንግስት ወታደራዊ መንግስት ሲሆን በአሜሪካ የአለም የገንዘብ ድርጅት የቀረበለት ዳጎሰ ያለወ ጥቅም ከግብፅ ጋር እንዲወግን የተገደደ ይመሰላል ። የሱዳን የሽግግር መንግስት የቀድሞ የአገሩ መሪ ኡመር ሀሰን አህመድ አልበሸር በተጠረጠሩበት ወንጀል ለአለም አቀፍ ፍርድ ቤት አሳልፎ ለመሰጠት የተስማማ ይመሰላል ። ይህ ለሱዳን ብሄራዊ ሀዘን እንጂ ደሰታ እንደማይሆን ይገመታል ። ሱዳን የቀድሞ መሪዋን አሳልፋ ከሰጠች አሜሪካ ማካካሻ ይሆን ዘንድ በሱዳን ላይ ተጥሎ የቆየ የንግ ማዕቀብ ይነሳል ። ሱዳን በአልቃይዳ ለሞቱት የአሜሪካ ዜጐች ካሳ እንደምትከፍል ይጠበቃል ። የኢትዮጵያ ውሰጣዊ ችግር እንደመልካም አጋጣሚ የምትተቀመው ግብፅ የአባይ ግደብ ለማደናቀፍ አቅሟ የፈቀደው ሁሉ በማድረግ ላይ ናት ። ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ የውስጥ ችገሮች ለመፍታት እየተወሰዱ ያሉ የህግ ክፍተት ሆነ የፖለቲካ አመራር መስተካከል ይጠበቅባቸዋል ። የሴራ እና የጥላቻ ፖለቲካ እልባት ካልተበጀለት የኢትዮጵያ ውስጣዊ ችግሮች ከማባባስ ይልቅ መሻሸል ላይታይባቸው ይችላል ። የሰላም እና መረጋጋት እጦት በህግ ልዕልና መቋጫ ካላገኘ መንግስት ሆነ ስርአት ቢቀያየር የማህበረሰብ ችግሮች እስካልተፈቱ የኢትዮጵያ ህዝብ ካለባት ምጣኔ ሀብታዊ ሆነ ማህበራዊ ችግር በቀላሉ መላቀቅ አይችልም ። ይሀ ደግሞ በቁም የሞሞት ያህል ጉዳይ ነው ። በመንደር አለቆች የተዘጉ የፌደራል መንገዶች ለህዝብ አገልግሎት ክፍት ማድረግ የጠቅላይ ሚኒሰትሩ ተግባር መሆኑ እየታወቀ ለችግሩ እልባት አለማበጀት የህዝብ ህልውና አደጋ ላይ መጣል ያህል የከበደ መሆኑ በቅጡ መገንዘብ ያሰፈልጋል ። ለታሪክ እና ለትውልድ የሚተላለፍ እንዲሁም የሚበጅ ተግባር ከመሪ ይጠበቃል ። ለኢትዮጵያ ህዝብ በአንድ አይነት ቋንቋ የመንግስት መርሀ ግብር እቅድ መተላለፍ ፣ መነገር አለበት ። ከቤተመንግስት ሰብረን ፣ ነቅለን ፣ አሰወጣናቸው የሚሉ ከመሪ ልሳን የሚነገሩ አነጋገሮች ተገቢነት የላቸውም ብቻ ሳይሆን የይዘት ሆነ የአገላለጽ ችግር ጭምር እንዳላቸው የሚያነጋግር ጉዳይ አይደለም ። በኢትዮጵያ ህዝብም ቅቡልነት ያላቸው አይመሰለኝም ። ምክንያቱም ከማጥላላት የሚገኝ ትርፍ የለምና ። የመንግስት አሰራር ድክመት ቢኖርም አራሚ መፍትሄ ማበጀት እንጂ የመሪ ስረአት አልበኝነት አነጋገርበህዝብ ዘንድ አግባብነት ሆነ ተቀባይነት የለውም ። መጪው ትውልድ መልካም ስነምግባር እንጂ የጥላቻ ንግግር ማውረስ ከአንድ መሪ አይጠበቅም ። በተመሳሳይ መልኩ የውጭ መንግስት የፖለቲካ ጣልቃ ገብነት አካሄድ የኢትዮጵያ ህዝብ ከፍተኛ ዋጋ የሚያስከፍል እንዳይሆን መንግስት መገንዘብ ያለበት ጉዳይ ይመሰለኛል ። ከታሪክ መማር ለሁሉም የሚበጅ ይሆናል ።

በየካቲት 4 , 2012 በኢትዮጵያ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በድጋሜ የተፈተሸው የጥላቻ ንግግር አዋጅ እንደ ፀረ ሸብር አዋጅ አወዛጋቢ አዋጅ እንዳይሆን ፣ ዜጎች በሰመ አዋጅ የመናገር መብት እንዳይነፈጉ ጠንቃቃ የሚያሻው ጉዳይ ይመሰለኛል ። አዋጁ እንደ ፀረ ሸብር አዋጅ አፋኝ እንዳይሆን አብይ ስጋት አለ ። በኢትዮጵያ ከማህበረሰብ መብትና ግዴታ ጋር የተገናኙ የመንግስት አዋጆች ከማህበራዊ ጠቀሜታ ይልቅ ለገዢው መንግስት የሚያገለግሉ እንደሆኑ በርካቶች ይስማማሉ ። አሁን ኢትዮጵያ እየገዛ ያለው የብልፅግና ፖለቲካ ድርጅት ያለፉት የመንግስት አሰራር እና ግድፈቶች መድገም የለበትም ። ገዢ መንግስት የሚነቅፉ የማህበራዊ ለውጥ አቀንቃኝ ስዎች ያለበቂ የህግ ጥያቄ መታፈን ፣ መታሰር ፣ መቀጣት ፣ መሰደድ ፣ መጎዳት የለባቸውም ። በሌላ ጉኑ የጥላቻ ንግግር አዋጅ (Hate speech proclamation act) በህጋዊ መንገድ ጥቅም ላይ ከዋለ ጠቃሜታው ከፍ ያለ ይሆናል ። ይህውም ስርአት አልባ የማህበራዊ መገናኛ ተሳታፊዎች በሚያሰራጩት ፣ በሚያራምዱት የ ሃስተኛ መረጃ ተጠያቂ እንዲሆኑ ያደርጋል ። ህዝብ ከህዝብ ለማቃቃር ሌት ተቀን የሚታቱ የማህበራዊ መገናኛ ተሳታፊዎች በይዘታቸው ልክ ህጋዊ የወንጀል ቅጣት እንዲያገኙ የጥላቻ ንግግር አዋጅ መሠረት ግብአት ይሆናል የሚል ግላዊ እምነት አለኝ ። አዋጁ የብልፅግና የፖለቲካ ድርጅት መሳሪያ ከሆነ ግና የመንግስት አዋጅ ሳይሆን የፖለቲካ መሳሪያ ይሆናል ። ያ ከሆነ ደግሞ በኢትዮጵያ ህዝብ ዘንድተቀባይነት አይኖረውም ። አዋጆች የኢትዮጵያ ህዝብ ማህበራዊ ፣ ምጣንያዊ ችግሮች የሚፈቱ ሆኖ መቀረጽ ይኖርባቸዋል ። ከፖለቲካ አገልጋይነት የፀዱ የህዝብ አዋጆች ማህበራዊ ፋይዳቸው የፀና ይሆናል ።የማህበረሰብ ሁለንተናዊ ጠቃሜታ ለማበልፀግ ግዙፍ ሚና ይጫወታል ።አዋጁ በዚህ አመት የሚካሄደው ብሄራዊ ምርጫ የበኩሉ አወንታዊ አሰተዋጽኦ ያደርጋል የሚል የፀና እምነት አለኝ ።

ሰላምና መቀራረብ ለኢትዮጵያ ህዝብ ! የህግ በላይነት ይከበር !

 

Back to Front Page